Gallik asidin sıçanlarda HGF sinyal yolu üzerinden karaciğer rejenerasyonuna etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BEYZA ATALAN
Danışman: MUSTAFA UYANOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Karaciğer, yüksek rejenerasyon yeteneğine sahip bir organdır. Hasar görmesi ya da parsiyel hepatektomi (PHx) gibi durumlarda, karaciğerde kalan sağlıklı hepatositler hızla çoğalarak kaybolan dokuyu onarır. Karaciğerin onarım süreci, çeşitli sinyal yolakların aktifleşmesiyle başlar. Bu yolaklar hücrelerin büyümesini, hayatta kalmasını ve farklılaşmasını sağlar. Hepatosit büyüme faktörü (HGF), karaciğer hücrelerinin yeniden oluşmasına ve fonksiyonel kapasitesini geri kazanmasında etkili bir faktördür. Karaciğer hasarı sonrasında, HGF salınımı artarak hücre çoğalmasını teşvik eder. Gallik asit güçlü bir fenolik bileşiktir ve antioksidan, anti-inflamtuar ve hepatoprotektif nitelikleriyle de bilinmektedir. Antioksidan özelliği sayesinde serbest radikalleri nötralize eder ve oksidatif stresi azaltıcı etki gösterir. Gallik asitin bu bilinen özellikleri HGF sinyal yolağının etkisini arttırarak karaciğerin daha hızlı iyileşeceği ve tam kapasiteye ulaşmasının daha kısa süreceğini düşündürmüştür. ESOGÜ-BAP tarafından desteklenen FYL-2025-3329 numaralı projemizde, Gallik asitin sıçanlarda (Erkek Wistar albino) HGF yolağı üzerinden rejeneratif etkisine bakılmıştır. Pozitif kontrol grubunda etkisi kanıtlanmış Silmarin maddesi kullanılmıştır. Deney gruplarımız 4 ana grup ve 13 alt gruptan (n=6) oluşturulmuştur. Grup I (kontrol), Grup II (PHx+SF), Grup III (PHx+silmarin100 mg.kg-1i.p), Grup IV (PHx+gallik asit 200 mg.kg-1i.p). Daha sonra %70 PHx gerçekleştirilmiştir. Deney hayvanları 6, 12, 24, 48 saatlik sürelere kadar yaşatılmıştır. Deney sonunda HGF yolağına ait MEK ve ERK1 gen ekspresyonu RT-PCR ile incelenmiştir. Daha sonra MEK ve ERK1 genlerin protein analizleri western blot ile değerlendirilmiştir. Son olarak karaciğer hasarının en büyük belirteci olan ALT değerlerinin ölçümü yapılmıştır.