Farklı tipte araç kullanan sürücülerde fiziksel aktivite düzeyi ile vücut farkındalığı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: LATİFE TOSUN
Danışman: HALİL HAKAN UYSAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Başlık: Farklı tipte araç kullanan sürücülerde fiziksel aktivite düzeyi ile vücut farkındalığı arasındaki ilişkinin incelenmesi Amaç: Çalışmamız, farklı tipte araç kullanan profesyonel sürücülerde fiziksel aktivite düzeyi ile vücut farkındalığı arasındaki ilişkinin incelenmesi, bu değişkenlerin demografik ve mesleki faktörlerle olan ilişkilerinin değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirildi. Yöntem: Çalışmamıza ambulans, otobüs, kamyon, tramvay ve taksi sürücülerinden oluşan toplam 250 erkek sürücü dahil edildi. Fiziksel aktivite düzeyi Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ) ile, vücut farkındalığı ise Vücut Farkındalığı Anketi (VFA) ile değerlendirildi. Demografik özellikler ve çalışma koşullarına ilişkin veriler yapılandırıldı anket formu kullanılarak toplandı. Sürücü grupları arasındaki karşılaştırmalar ve değişkenler arasındaki ilişkiler uygun istatistiksel analizler kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: Sürücü gruplarının ortalama vücut farkındalığı puanı 69,75±8,87, IPAQ-SF ortalaması 377,81±228,89 MET-dk/haftadır. Sürücü grupları yaş, eğitim, çalışma/sürüş deneyimi, medeni durum, kronik hastalık, çalışma düzeni, günlük araç kullanma süresi ve ekonomik durum açısından farklılaşırken, VKİ, sigara ve alkol kullanımı açısından homojendir. Tüm sürücülerde yaş ile vücut farkındalığı arasında negatif ilişki saptandı, vücut farkındalığı çalışma deneyimine göre farklılaşmış, VKİ ile ilişki bulunmadı. Fiziksel aktivite düzeyi sürücü gruplarına göre farklılaştı; tramvay sürücülerinde fiziksel aktivite ve vücut farkındalığı daha yüksek, kamyon sürücülerinin tamamı inaktif bulundu. Aktif–inaktif gruplar arasında vücut farkındalığı farkı saptanmazken, taksi sürücülerinde yaş ve çalışma deneyimi ile fiziksel aktivite düzeyi ilişkilidir. Sonuç: Profesyonel sürücülerde fiziksel aktivite düzeyi ve vücut farkındalığı, sürücü grupları ve mesleğe özgü çalışma koşullarına bağlı olarak değişiklik gösterebilmektedir. Fiziksel aktiviteyi ve vücut farkındalığını geliştirmeye yönelik müdahalelerin, meslek gruplarının çalışma koşulları dikkate alınarak planlanması gerektiği düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Fiziksel aktivite, vücut farkındalığı, profesyonel sürücüler, IPAQ, VFA, ölçek.