HIV ile yaşayan kişilerde COVİD-19 pandemisi dönemindeantiretroviral tedavi uyumu ve tedavi uyumunu etkileyen faktörlerinaraştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA ALTINSOY
Danışman: Nurettin Erben
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Antiretroviral tedavinin (ART) yaygın kullanımı, HIV/AIDS ile ilişkili morbidite ve mortalitede azalmaya yol açmıştır. Tedavi başarısı için yüksek ilaç uyumu esastır. COVID-19 pandemisinin tüm dünyada sağlık hizmetlerinde aksamaya yol açması nedeniyle, bu dönemdeki ART uyumunu ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla bu tez çalışması yapılmıştır. Kesitsel tanımlayıcı araştırma olan çalışmamıza, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Polikliniği'nde HIV/AIDS tanısıyla takip edilen ve en az 6 ay süreyle ART kullanımı olan 94 erişkin hasta dahil edilmiştir. Katılımcılara sosyodemografik-klinik özelliklerini ve Beck Depresyon Ölçeği'ni içeren anket uygulandı. Antiretroviral tedavi uyumunun belirlenmesi için hasta beyanına dayanan Modifiye Morisky İlaç Uyum Ölçeği kullanıldı. Çalışmamıza dahil edilen hastaların %87.2'si erkek, %9.6'sı kadın ve %3.2 diğer cinsiyettendi. Hastaların yaş ortalaması 37.2±11.7 idi. Hastalarımızın % 92.6'sı tedavi uyumu için yüksek motivasyon ve %96.8'i yüksek bilgi düzeyine sahipti. Beck Depresyon Ölçeği'ne göre hastalarımızın %23.4'ü orta ya da ağır depresyon kategorisinde değerlendirildi ve skor ortalaması 10.82±9.97 idi. Çalışmamızda irdelenen faktörler arasında alkol kullanımı, damgalanma kaygısı ve depresyon HIV pozitif kişilerin COVID-19 pandemisi dönemindeki ART uyumuyla istatistiksel olarak ilişkilendirildi. Hastaların tedavi uyumu durumunun ve tedavi uyumunu etkileyen faktörlerin bilinmesi, klinisyenlere tedavi uyumunun düşük olabileceği hastaları önceden tespit edebilme ve gerekli müdahaleleri yapabilme olanağı sağlar. Ayrıca pandemi gibi olağanüstü durumlarda hastaların tedavi kesintisi yaşamaması için gerekli düzenlemelerin yapılabilmesine de imkan verir. Hastaların tüm yönleriyle değerlendirilerek verilen sosyal ve psikolojik desteğin artırılmasının tedavi uyumunu olumlu etkileyeceği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: HIV/AIDS, antiretroviral tedavi, tedavi uyumu, COVID-19 pandemisi