Manisa ekolojik koşullarında yetiştirilen bazı incir (Ficus carica L.) çeşitlerinin pomolojik ve fitokimyasal özelliklerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BAHÇE BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ONUR TAKTUK
Danışman: VOLKAN OKATAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İncir, Türkiye için ekonomik değeri yüksek bir tarım ürünü olup özellikle kuru incir üretimi ve ihracatı açısından önemli bir yere sahiptir. Bu çalışma, 2024–2025 yılları arasında Manisa ili Ahmetli ilçesi ekolojik koşullarında yetiştirilen Fethiye Kaya, Bursa Siyahı ve Ronde de Bordeaux incir çeşitlerinin pomolojik, kimyasal ve fitokimyasal özelliklerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada meyve ağırlığı (g), meyve eni ve boyu (mm), meyve eti sertliği (N) ile meyve iç ve dış renk özellikleri (L*, a*, b*) incelenmiştir. Kimyasal analizlerde meyve suyu pH değeri, titre edilebilir asitlik (TEA, % sitrik asit) ve suda çözünebilir kuru madde miktarı (SÇKM, %) belirlenmiştir. Fitokimyasal özellikler kapsamında ise toplam fenolik madde içeriği ve antioksidan aktivite (DPPH, EC₅₀) analizleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, meyve ağırlığı bakımından en yüksek değer Bursa Siyahı çeşidinde 94,24 g olarak belirlenmiştir. Aynı çeşitte meyve eni ve boyu 58,4 mm, meyve eti sertliği 4,56 N ve dış kabuk parlaklık değeri (L*) 32,97 olarak saptanmıştır. Kimyasal özellikler incelendiğinde, en yüksek meyve suyu pH değeri Bursa Siyahı çeşidinde 6,74 olarak ölçülürken, en yüksek titre edilebilir asitlik değeri Fethiye Kaya çeşidinde %0,47 olarak belirlenmiştir. Suda çözünebilir kuru madde miktarı bakımından en yüksek değer ise Ronde de Bordeaux çeşidinde %22,97 olarak tespit edilmiştir. Fitokimyasal analizler, toplam fenolik madde içeriği ve antioksidan aktivite (EC₅₀) bakımından çeşitler arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunduğunu ortaya koymuştur. Bu sonuçlar, Manisa ekolojik koşullarında yetiştirilen incir çeşitlerinin pomolojik, kimyasal ve fitokimyasal kalite özelliklerinin çeşitlere bağlı olarak değiştiğini göstermektedir. Çalışma bulguları, özellikle Bursa Siyahı çeşidinin iri meyve yapısı ve fiziksel kalite özellikleriyle öne çıktığını, Ronde de Bordeaux çeşidinin ise yüksek SÇKM değeriyle dikkat çektiğini ortaya koymaktadır.