Bir altın ve gümüş madeni açık ocağında,kullanılan nakliyat kamyonlarının yakıt sarfiyatları ve yük miktarlarının İPK yöntemiyle değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MADEN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALİ DÖKEN

Danışman: HAMDİ AKÇAKOCA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Altın ve gümüş açık maden işletmelerinde kazı, yükleme ve nakliyat faaliyetleri; toplam üretim maliyetleri, enerji tüketimi ve operasyonel verimlilik üzerinde belirleyici bir etkiye sahiptir. Özellikle altın madenciliğinde olduğu gibi düşük tenörlü cevherlerin büyük hacimlerde taşınması, nakliyat kamyonlarının yakıt sarfiyatlarının ve taşınan yük miktarlarının sistematik olarak izlenmesini gerekli kılmaktadır. Bu çalışmada, Orta Anadolu Bölgesi'nde faaliyet gösteren bir altın ve gümüş madeni açık ocağında kullanılan nakliyat kamyonlarının yakıt tüketimleri ile taşınan yük miktarları, İPK yöntemlerinden Shewhart kontrol kartları kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında, üretim patlatmaları sonucunda oluşan farklı tane boyut dağılımlarına sahip yığınlardan yüklenen kamyonlara ait yük miktarı ve mazot sarfiyatı verileri belirli zaman aralıklarında toplanmıştır. Tüm kamyonlar aynı güzergâh üzerinde döküm noktasına taşımacılık gerçekleştirmiştir. Elde edilen veriler X̄–R kontrol kartları yardımıyla analiz edilerek sürecin kalitesinin kontrol altında olup olmadığı incelenmiş, değişkenliklerin genel nedenlerden mi yoksa özel nedenlerden mi kaynaklandığı ortaya konulmuş ve yorumlanmıştır. Analiz sonuçları, nakliyat kamyonlarının yakıt sarfiyatlarının ve taşınan yük miktarlarının, patlatma sonrası yığının özellikleri ve operasyonel koşullara duyarlı olduğunu göstermektedir. İPK yöntemlerinin kullanılmasıyla, nakliyat süreçlerinde verimlilik artışı sağlanabileceği ve yakıt tüketimine bağlı maliyetlerin azaltılmasına yönelik önemli iyileştirme alanlarının belirlenebileceği sonucuna ulaşılmıştır.