Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP SENA KASAP DEMİR
Danışman: Özge Aydemir
Özet:
KASAP DEMİR, Z.S. Çok Düşük Doğum Ağırlıklı Bebeklerde Santral Venöz
Kateter İlişkili Komplikasyonların İncelenmesi. Eskişehir Osmangazi
Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Tıpta
Uzmanlık Tezi, Eskişehir, 2023 Prematürelerde uzun süreli vasküler erişim sağlayan
umblikal venöz kateterler (UVK) ve periferik yerleşimli santral venöz kateterlerin
(PSVK) kullanımı sırasında ciddi komplikasyonlar gelişebilmektedir. Amacımız çok
düşük doğum ağırlıklı bebeklerde kateter malpozisyonunun komplikasyonlarla
ilişkisinin değerlendirilmesidir. Ayrıca UVK malpozisyonu ile beslenme intoleransı
ve nekrotizan enterekolit (NEK) arasındaki ilişki incelenmiştir. UVK takılan 310
hastanın 179’unda (%57,7) PSVK takılan 197 hastanın 65’inde (%32,9) malpozisyon
tespit edilmiştir (p=0,02). İlk takıldığı sırada uygun yerleşimli olan UVK’larda
izlemde malpozisyon gelişme oranı PSVK’lardan daha yüksektir. UVK takılan
hastaları %7,8’inde non-enfeksiyöz, %14,7’sinde enfeksiyöz; PSVK takılan hastaların
%13,2’sinde non-enfeksiyöz, %16,2’sinde enfeksiyöz komplikasyonlar gelişmiştir.
Hepatik lezyonlar sadece UVK takılan hastalarda görülmüştür. Diğer non-enfeksiyöz
ve enfeksiyöz komplikasyonların insidansı kateter türleri arasında benzerdir. Alçak
yerleşimli UVK’larda ekstravazasyon ve hepatik komplikasyonlar ve PSVK’larda
ekstravazasyon, uygun yerleşimli kateterlere kıyasla yüksek bulunmuştur. Aritmi
saptanan hastaların tümünde kateter ucunun intrakardiyak yerleşimli olduğu
görülmüştür. UVK malpozisyonu olanlarda; beslenme intoleransı ve NEK sıklığı
malpozisyonu olmayanlardan yüksek bulunmuştur. Multivariate lojistik regresyon
analizinde doğum ağırlığının <1000g olması ve alçak yerleşimli UVK varlığının
beslenme intoleransı için bağımsız risk faktörleri olduğu görülmüştür. Doğum
ağırlığının <1000g olması ve erken neonatal sepsis, NEK ≥evre 2A riski en çok arttıran
faktörler olarak bulunmuştur. Sonuç olarak, malpozisyon UVK ve PSVK’larda
komplikasyon riskini arttırmaktadır. Alçak yerleşimli UVK’lar beslenme intoleransı
ile ilişkilidir. UVK kullanımı ve malpozisyonunun NEK patogenezindeki yeri ile ilgili
ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.