Limonen ile Bazı Uçucu Bileşenlerin Sinerjik Aktiviteleri

Ocak E., Demirci F., Demirci B., Kahya S. E., Karadağ A. E.

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2024 - 2026

Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
Başlama Tarihi: Aralık 2024
Bitiş Tarihi: Ağustos 2026

Proje Özeti

Proje kapsamında limonen, karvakrol, kafur, timokinon ve a-pinenin ikili kombinasyonlarının antioksidan ve antibakteriyel etkileşimleri değerlendirilmiştir. Her iki testte sinerji gösteren kombinasyonların antienflamatuvar etkinlikleri test edilmiştir. Bireysel aktiviteler 0,078-10 mM konsantrasyonlarında DPPH• ve ABTS• yöntemleri ile test edilmiştir. Kombinasyon etkileşimleri SynergyFinder programı kullanılarak ZIP, Bliss, Loewe ve HSA modelleri ile analiz edilmiştir. Antibakteriyal aktivite 5 farklı patojen ile broth mikrodilüsyon yöntemiyle belirlenmiştir. Kombinasyonlar ise checkerboard metoduyla test edilmiştir. Bireysel antioksidan aktivite sonuçlarında, timokinonun ve karvakrolün yüksek aktivite gösterdiği, limonenin ise konsantrasyona bağlı aktivite gösterdiği saptanmıştır.

Kombinasyon analizlerinde DPPH• ve ABTS• yöntemlerinde limonen-timokinon kombinasyonu güçlü sinerjik etkileşim göstermiştir. Uçucu bileşenlerin antibakteriyel analizinde 0,0125-0,2 mg/mL MİK değerlerinde en güçlü aktiviteyi timokinon göstermiştir. Kombinasyonların fraksiyonel inhibisyon konsantrasyon indeksleri (FİKİ) değerlendirildiğinde, limonen+timokinon ve limonen+karvakrol kombinasyonları S. aureus ve S. mitis karşı sinerjik etki gözlemlenmiştir. Buna karşılık limonen+timokinon kombinasyonu S. mutans’a karşı antagonistik, limonen+α-pinen kombinasyonu ise S. mitis’e karşı additif etki sergilemiştir.

Limonen+timokinon kombinasyonlarının LOX-5 ile antienflamatuvar etkinlikleri test edilmiştir. 5-LOX analizinde limonen+timokinon kombinasyonu geniş konsantrasyon aralığında sinerjik olup en yüksek 28,3 HSA skoru gözlemlenmiştir. Limonen bileşeninin timokinon ile kombinasyonunun çok yönlü biyolojik aktiviteye sahip olması, doğal preparat olarak geliştirilme potansiyeli sunmaktadır, ancak daha detaylı etkinlik ve güvenlilik çalışmaları yapılması gereklidir.