Çubuk Gölünün Bolu KB Anadolu Sedimantolojik Jeokimyasal ve Paleoekolojik Araçlarla Paleoiklimsel İncelemesi

TÜBİTAK Projesi, 1002 - Hızlı Destek Programı, 2011 - 2012

Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
Destek Programı: 1002 - Hızlı Destek Programı
Başlama Tarihi: Mart 2011
Bitiş Tarihi: Mart 2012

Proje Özeti

Bu proje, KB Anadolu’da Göynük civarındaki Çubuk Gölü’nün orta kesiminden alınan bir karot ile göl kıyısında açılan bir derin hendek üzerinde yapılan gözlem ve analizlerle geçmiş dönemlere ait iklimsel değişimlerin belirlenmesini amaçlamaktadır. Bunun için öncelikle karot ve hendekte gözlenen sedimanlar ortamsal özellikleri açısından ayrıntılı bir şekilde incelenmiş, örneklenmiş ve radyokarbon analizleri ile belirli seviyelerden yaşlandırılmışlardır. Ek olarak karottan alınan örnekler üzerinde major ve minör element analizleri, δ¹³C ve δ¹⁸O duraylı izotop analizleri ile ostrakod, diyatom ve palinoloji incelemeleri gerçekleştirilmiştir.

Sedimantolojik incelemeler, incelenen en alt seviyeleri günümüzden 1500 yıl geriye giden göl kaydında göl su seviyesinin bugünkünden daha düşük olduğu 3 dönemin varlığını (M.S. 1480-1700, M.S. 1200-1320, M.S. 800-950) göstermektedir. Bu dönemler boyunca duraylı izotop eğrileri daha negatif değerler sergilemekte, ostrakod türleri bolluk ve tür sayısı açısından patlama sunmaktadır. Bunlara ek olarak göl suyunun oksidasyon, kırıntılı getirimi ve tuzluluk koşullarını yansıtan kimyasal göstergelerde de yağışlı/daha az yağışlı dönemler arasında anlamlı farklılıklar gözlenmiştir. Kesit boyunca belirlenen 15 polen zonundan birçoğu ¹⁸O izotoplarından belirlenen farklı iklimsel dönemlerle çakışmaktadır. Benzer şekilde, diyatom incelemeleri bazı türlerin bağıl bollukları ile bentik/planktik form oranlarının, ¹⁸O konsantrasyonuyla, dolayısıyla iklimle yakın ilişkili olduğunu kanıtlamaktadır.

Çubuk Gölü yerel kaydı Orta Anadolu’daki bölgesel ve genel olarak Kuzey Yarıküre’deki küresel kayıtlarla önemli benzerlikler taşımaktadır. Bölgesel izotopik karşılaştırmalar, MS 1400 yıllarından önce Anadolu’da ılık ve yağışlı bir iklime işaret ederken Çubuk kaydında bu dönem genel olarak daha pozitif¹⁸O konsantrasyonuyla temsil olunur. Bu zaman içinde iki soğuk dönemin bölgesel karşılıkları bulunmaktadır. Küresel şablonlara uygun olarak Çubuk arşivinde 1600’lü yıllar (Küçük Buzul Çağı Maksimumu) ise soğuk ve kurak olarak gözlenmiştir.