Akademik Veri Yönetim Sistemi
KURT H. (Yürütücü), SOYOCAK A., ORTANCA B., TURGUT COŞAN D., DOĞANER F.
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Diğer, 2025 - 2026
| Osteoartrit (OA), gelişmiş ülkelerde en yaygın ve engelleyici romatizmal hastalıktır. Dünya genelinde yaklaşık 250 milyon insan diz osteoartritinden muzdarip olup, 65 yaş üstü nüfusun %33'ünde bu hastalık görülmektedir. OA, diartrodial eklemlerin ilerleyici dejenerasyonu ile karakterize olup, erozyona uğrayan ve giderek incelen eklem kıkırdağı da dahil olmak üzere tüm eklem dokularını etkilemektedir. Geleneksel olarak OA, mekanik kıkırdak yıkımı nedeniyle "aşınma ve yıpranma" hastalığı olarak tanımlanırken, günümüzde inflamasyonun hastalığın ilerlemesinde hem kıkırdakta hem de sinovyumda kritik bir rol oynadığı anlaşılmaktadır. OA'nın multifaktöriyel etiyolojisi arasında metabolik sendrom ve yaşlanma gibi faktörler, kısmen düşük dereceli kronik inflamasyon durumuna bağlı olarak, hastalığın başlangıcı için önemli risk faktörleri olarak kabul edilmektedir. Adenosin trifosfat (ATP), inflamatuar faktörlerin salınımı için güçlü bir uyarıcıdır; ancak bu faktörlerin inflamasyonu başlatma mekanizmaları hakkında sınırlı bilgi bulunmaktadır. Pürinerjik sistem, hücre dışına salınan nükleotidlerin (ATP, ADP, AMP) ve nükleotit türevlerinin (adenosin, guanozin) oluşturduğu bir iletişim ağıdır. Bu sistemde görevli P2X7 reseptörünün kıkırdak dejenerasyonu ve osteoartritteki inflamatuar faktör salınımı ile olan potansiyel bağlantısı önemlidir. Genetik varyasyonlar, özellikle tek nükleotid polimorfizmleri (SNP'ler), OA'nın gelişiminde etkili olabilir. P2X7 gen varyantları ve osteoartrit arasındaki ilişkiyi değerlendiren sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Ayrıca, bu varyantların Türk osteoartrit hastalarındaki dağılımı hakkında henüz yeterli bilgi mevcut değildir. Bu nedenle bu proje kapsamında, P2X7 reseptöründeki varyantların Türk osteoartrit hastalarında hastalığın patogenezi üzerindeki etkilerinin incelenmesi ve osteoartrit tedavisinde yenilikçi stratejilerin geliştirilmesine katkı sağlanması hedeflenmektedir. |