Dernek (STK), 2025 - 2025
KANSERLE
YAŞAM: TOPLUM TEMELLİ DESTEK VE FARKINDALIĞIN ARTTIRILMASI SEMPOZYUMUNUN ÇIKTILARI
1. Bilgi toplama anketi sonuçları
Toplamda 44 katılımcı anket formlarını
cevaplıyarak formları bize ulaştırdı. Anket formalarından çıkardığımız ön
sonuçlar şu şekilde idi;
Katılımcıların yaş ortalaması 43 olup,
33’ü kadın, 11’i erkek cinsiyette idi. Katılımcıların %36’sı (16 kişi)
üniversite mezunu, %11 ilkokul mezunu, %29’u lise mezunu, %4’ü ortaokul mezunu,
%18’i yüksekokul mezunu idi. Okur-yazar olmayan yoktu. Katılımcıların gelir
durumları %16’sı asgari ücret altında,
%20’si asgari ücret düzeyinde, %23’ü asgari
ücretin 2 katı, %23’ü asgari ücretin 3 katı seviyesinde idi. .
Etkinlik öncesinde kanser hakkındaki genel
bilgilerini ölçmeye yönelik sorulan
sorularla ilgili olarak 5 kişi etkinlik öncesi formunu, 6 kişi ise etkinlik
sonrası formu doldurmamıştı. Doldurulan formlarda verilen cevapların
dağılımı Tablo 1’de gösterildi
Tablo
1.
Bilgi toplama anketi
|
|
Katılıyorum |
Katılmıyorum |
Kararsızım |
|||
|
1.Kanser bulaşıcı
bir hastalıktır |
2 |
3 |
37 |
38 |
2 |
0 |
|
2.Bazı kanserler
ırsi (genetik) bir hastalıktır |
32 |
35 |
3 |
1 |
6 |
4 |
|
3. Kanser
önlenebilir bir hastalıktır |
28 |
27 |
5 |
5 |
8 |
9 |
|
4. Kanser tarama
yöntemleri hakkında bilgi sahibiyim |
26 |
32 |
1 |
1 |
13 |
7 |
|
5. Kanser
taramalarını nerede yaptıracağımı biliyorum |
37 |
36 |
2 |
1 |
2 |
2 |
|
6. Sigara kansere
sebep olur |
34 |
33 |
3 |
3 |
3 |
3 |
|
7. Obezite (aşırı
kilolu olma durumu ) kansere sebep
olur |
21 |
27 |
3 |
4 |
17 |
10 |
|
8.Cep telefonu
kullanımı kansere sebep olur |
21 |
20 |
3 |
2 |
17 |
18 |
|
9. Aşırı stres
kansere sebep olur |
37 |
40 |
1 |
0 |
2 |
1 |
|
10. Kanser tedavi
edilebilir bir hastalıktır |
33 |
36 |
2 |
2 |
6 |
2 |
|
11. Kanser tıbbi
tedavilerden başka bitkisel, alternatif yöntemlerle tedavi edilebilir |
11 |
10 |
13 |
11 |
8 |
19 |
1.sütun
etkinlik öncesi, 2. sütun etkinlik sonrası sayıları göstermektedir
Etkinlik
öncesi;
Katılımcıların büyük oranda kanserin
bulaşıcı olmadığını ve bazı kanserlerin genetik olduğunu konusunda bilgi sahibi
oldukları görüldü. Ayrıca kanserin önlenebilir bir hastalık olduğunu düşünüyorlar.
Kanser tarama testlerinin nerede
yapıldığı konusunda katılımcıların tama yakını bilgi sahibi olduğunu
söylerken, sadece %35’i kanser tarama
yöntemleri konusunda bilgi sahibi olduğunu ifade etti. Katılımcıların %92’si stresin, %77’si sigaranın ,%50’si obezitenin, %51’i cep
telefonu kullanımının kansere neden
olduğunu belirtti. Katılımcıların %80’i kanserin tedavi edilebilir olduğunu,
%35’i kanserin alternatif yöntemlerle tedavi edilebileceğini düşünmekte idi. Kanser
tedavisinde alternatif tedavilerin işe yarayacağı katılımcıların %25’i bu
konuda karasız iken %40’ının inanmadığı
görüldü.
Etkinlik
sonrası; tarama yöntemleri konusunda bilgi sahi
olanların sayısında %25 artış oldu.
Obezitenin kansere sebep olduğuna inananların sayısı %28 arttı. Cep telefonu kanser ilişkisinde kararsızlık
durumunun devam ettiği görüldü ki cep telefonu ve kanser ilişkisi halen
bilimsel olarak ispatlanmamıştır.
Yaptığımız anketten çıkan çarpıcı sonuçlar
şu şekilde idi; katılımcılar
arasında alternatif tedaviye inananların
sayısı oldukça yüksek olması ve kanser
tarama yöntemleri hakkında bilgi sahibi olanların sayısının az olması idi.
Sempozyumun en önemli katkısı tarama yöntemleri hakkında farkındalığı
arttırmak ve obezitenin de kanser için
risk faktörü olduğu bilgisinin öğrenilmesi oldu.
Öneri: Kanser tarama yöntemleri konusunda
toplumun geniş kesimlerini kapsayacak şekilde
bilgilendirme toplantıları yapmak gerekli
2.
Kanser
bilgi yükü ölçeği
Kanser
bilgi yükü ölçeğinde sorduğumuz sorular verilen cevapların dağılımı tablo 2’de
gösterildiği şekilde idi.
Tablo 2.
Kanser bilgi yükü ölçeği
|
|
Kesinlikle katılmıyorum |
Katılmıyorum |
Katılıyorum |
Kesinlikle katılıyorum |
|
1.Kanseri önlemeye
yönelik pek çok öneri var, hangisini
yapacağımı bilemiyorum |
5 |
23 |
9 |
2 |
|
2. Kanseri önlemek
için yapılan önerilerin hepsini uygulamak için yeterli zamanım yok |
6 |
28 |
6 |
- |
|
3. Kanser hakkında
yeni bilgi duymak istemeyecek noktaya geldim |
7 |
22 |
8 |
3 |
|
4. Hiç kimse kanser
hakkında verilen önerilerin hepsini yapamaz |
5 |
16 |
17 |
2 |
|
5. Kanser
hakkındaki bilgilerin hepsi bir süre sonra kulağa aynı gelmeye başlıyor |
6 |
21 |
13 |
1 |
|
6.Kanser hakkında
duyduğum bilgilerin çoğunu hemen
unuttum |
12 |
24 |
5 |
- |
|
7. Kanser
hakkında duyduğum ya da okuduğum
şeylerin çoğu inandırıcı gelmiyor |
12 |
20 |
7 |
2 |
|
8.Bilmem gereken kanser bilgisi nedeniyle kendimi aşırı yüklenmiş hissediyorum |
7 |
22 |
11 |
- |
Katılımcıların yarısından çoğu kanseri
önlemeye yönelik önerileri yetersiz buluyor, bu önerileri uygulamak için zaman
olmadığını kabul etmiyorlar, kanser hakkında yeni bilgiler edinmek istiyorlar, kanser
hakkında verilen önerilerin hepsinin
yapılması konusunda yapılabileceğini düşünen de var yapılamayacağını da düşünen
var. Kanser hakkındaki bilgileri tekrarlayıcı şekilde duymadıklarını dile
getiriyorlar. Kanser hakkında duydukları bilgileri hemen unutmuyorlar. Kanser
hakkındaki bilgileri inandırıcı buluyorlar. Kanserle ilgili bilinmesi gerekeneler
konusunda fazla yüklenmiş hissetmiyorlar.
Bu anketin sonuçları; insanlarımız kanser
hakkında ve önleyici önlemler konusunda
daha fazla bilgi edinmek istediklerini, bunları öğrenmeye ve uygulamaya açık olduklarını
gösteriyor.