Gıda İsrafının Önlenmesinde Bir İyi Uygulama Örneği Olarak “Doggy Bags ve Kavramın Türkçeleştirilmesi

Kılıçlar A., Kaman G. S., Şahin Yılmaz A., Bozkurt İ.

Yönetim, Ekonomi ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi , cilt.9, sa.1, ss.30-50, 2025 (Hakemli Dergi)

Özet

Doggy bags, lokantada yenen yemekten arta kalanların eve götürüldüğü kap, bitirilmeyen herhangi bir yemeğin eve götürebilmesi için bir restoranın sağladığı küçük bir çanta, tüketicilerin yenmemiş yiyecekleri daha sonra tüketmek üzere eve götürebilecekleri kaplar veya torbalar olarak tanımlanmaktadır ve kavramının tarihçesi 1940 yılına kadar uzanmaktadır. Doggy bags uygulaması restoranlarda tabak boyutundaki gıda israfını önlemek için her ne kadar iyi bir uygulama olarak ifade edilse de yapılan tüketici araştırmalarında olumsuz duygu durumlarına sebep olduğu da ortaya konulmuştur. Olumsuz çağrışım gerekçesinin başında ise bu çantaların köpekler için arta kalan yemeklerin tabaklardan alınmasını ifade etmesidir. Oysa tüketiciler tabaklarına kalan gıdaları, evlerinde, ofislerinde veya iş yerlerinde kendileri de tüketebilir. Bu çalışmanın amacı gıda israfını önlemek için iyi bir uygulama örneği olarak nitelendirilen “doggy bags” kavramının Türkçeleştirilerek literatüre kazandırılmasıdır. Mevcut çalışma nitel araştırma yöntemini benimsemektedir. Bu bağlamda veriler yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile elde edilmiştir. Toplamda 15 kişi ile görüşüldükten sonra verilerin doygunluğa ulaştığı görülmüş ve veri toplama durdurulmuştur. 27 ila 44 dakika arasında süren görüşmeler ses kayıt cihazı ile kaydedilmiş ve yazarlar tarafından paralel olarak yazıya dökülmüştür. Daha sonra veriler derlenmiş, yorumlanmış ve içerik analizi kapsamında çeşitli temaların ortaya çıkması ile sonuçlandırılmıştır. Katılımcıların birçoğu bahsi geçen kavramı duymadıklarını ama bu olgunun mevcut kültürde “paket yaptırma” olarak benimsendiğini ifade etmektedir. Aynı zamanda katılımcılardan elde edilen bulgular “doggy bag” kavramına ilişkin tutumların porsiyon boyutu, kültürel farklılıklar, gelir düzeyi gibi faktörlere göre değişebileceğini göstermektedir.