Akademik Veri Yönetim Sistemi
AFET TIBBI BAŞVURU KİTABI, Birgül Yelken,Muhammed Fatih Önsüz,Engin Özakın,Hilmi Özden,Emrah Atay, Editör, DOĞU KÜTÜPHANESİ, İstanbul, ss.379-384, 2025
GİRİŞ:
Kitabın bu bölümünün amacı afet durumlarında toraks travmalı hastaların değerlendirilmesi, acil yaklaşım ve yönetimi konusunda sağlık profesyonellerine güncel bir bakış açısı sağlamaktır.
Afetler, doğal veya insan kaynaklı olaylar sonucunda meydana gelen geniş çaplı yıkımlar ve toplumsal sorunlar olarak tanımlanabilir. Bu tür durumlarda, sağlık hizmetlerinin etkin bir şekilde sunulması, özellikle travma hastalarının yönetimi açısından kritik öneme sahiptir. Ancak afet durumlarında sınırlı kaynaklar, olası çok sayıda yaralı, kaotik ortam gibi nedenlerle hasta yönetimi oldukça zorlu olabilir. Konu ile ilgili hazırlıklı olmak adına gerektiğinde hızlıca güncellenebilecek bir plana sahip olmak önemlidir (Gandra d'Almeida & Coopersmith, 2024). Travma sonrası birden fazla vücut bölgesini ilgilendiren yaralanmaya sahip çok sayıda hasta ile karşı karşıya kalma potansiyeli, bölümde bahsedeceğimiz göğüs boşluğunda oluşan bazı patolojiler için acil müdahaleler konusunda bilgi sahibi olmayı gerektirir (Shen, Jiang, & He, 2020). Bu yaralanmalar penetran olabileceği gibi özellikle deprem gibi afetlerden sonra göçük altında kalmaya bağlı künt göğüs yaralanmaları şeklinde de karşımıza çıkabilir (Ozel et al., 2024).
Hastane öncesi prosedürler, hava yolu stabilizasyonu, ağrı kontrolü ve solunum bozukluğunu en aza indirmeye odaklanmalıdır. Etkili müdahaleler arasında erken oksijen uygulaması, göğüs duvarının dikkatli bir şekilde hareketsiz hale getirilmesi ve ağrıyı azaltmak için analjeziklerin kullanılması yer alır.
Toraks travmaları, tüm travmaların önemli bir bölümünü oluşturur ve yüksek mortalite ve morbidite oranlarına sahiptir (Majercik & Pieracci, 2017). Bu sebeple yaklaşım, yaralanmaların hızlı bir şekilde değerlendirilmesi ve sınıflandırılması yani triyajla başlamalıdır.