Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Tarih (Dr), Türkiye
Tez Danışmanı: Meryem Kaçan Erdoğan
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Bu tezi destekleyen bir program bulunmamaktadır
Özet:
İnsanın, beslenme, barınma gibi fizyolojik ihtiyaçlarını karşıladıktan sonra aradığı ilk unsur güvenliğidir. Suç, insanın güven gereksinimine zarar veren, tarihsel,hukuki, sosyolojik, psikolojik boyutları olan çok yönlü bir olgudur. Varlığıyla insanlık tarihinin bir gerçeği durumundaki suç yine insan tarafından, yaşayan her varlığa karşı işlenmiştir. Ceza ise suça yönelik yaptırımdır ve tarihi süreç içerisinde büyük hukuk ekolleri aracılığıyla var olmuş bir adalet uygulamasıdır. Böylelikle suç, otoritenin ceza verdiği bir eylem iken ceza da suça karşı alınan her türlü önlem ve toplumlarda düzeni sağlayan unsurdur. Söz konusu unsurları araştırmak, tarihi süreç içinde nasıl var olduklarını incelemek, çağdaş devletlerin hukuk uygulamalarına örneklik teşkil eder.
Bu çalışmada, Osmanlı İmparatorluğu’nun bir kazası olan Rusçuk’ta XVIII. yüzyıl boyunca işlenen suçlar ve bu suçlara verilen cezalar çok yönlü incelenmiştir. Çalışma giriş ve sonuç ile beraber üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde çalışmanın temel tarihi kaynağı olan şer’iyye sicilleri ve bu sicillerin hukuk tarihi bağlamında kullanımı açısından kaynak değerleri açıklanarak teorik ve metodolojik altyapı oluşturulmuştur. İkinci bölümde XVIII. yüzyılda Rusçuk’ta işlenen tüm suçlar bütüncül bir bakışla tetkik edilmiş; ardından önemli bir husus olan suçu tetikleyen unsurlar irdelenmiştir. Bölümün son kısmında ise şer’iyye sicillerinden edinilen bilgiler doğrultusunda, Rusçuk’ta suçlulara karşı uygulanan cezalar araştırılmıştır. Üçüncü ve son bölümde toplumun farklı kesimleri açısından suç ve ceza unsurları ele alınıp konu hakkında ihtiyatlı genellemeler yapılmıştır. Çalışma ile hedeflenen amaç, Osmanlı Devleti’nin bir taşra bölgesinin suç ve ceza olgularını, bu olguların topluma etkilerini ve bu olgularla başa çıkma yöntemlerini şer’iyye sicillerden edinilen verilerle inceleyerek günümüze ışık tutmaktır. Ayrıca çalışmada devlet-taşra ilişkilerine de değinilmiştir. Böylelikle Osmanlı mahkemesinin XVIII. yüzyılda Rusçuk’ta tutulan kayıtları suç ve ceza açısından araştırılıp, söz konusu olguların tarihi ortaya konulmaya çalışılmıştır.