Gebelik Sürecinde Bilişsel İşlev Durumu ve Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ, HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ, Türkiye
Tez Danışmanı: Elif Gürsoy
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Başlık: Gebelik sürecinde bilişsel işlev durumu ve etkileyen faktörlerin incelenmesi
Amaç: Bu çalışmanın amacı; gebelik sürecinde kadınların bilişsel işlev durumları ve bilişsel işlev durumlarını etkileyen faktörlerin incelenmesidir.
Yöntem: Kesitsel türdeki çalışma Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sağlık, Uygulama ve Araştırma Hastanesi’nde Şubat-Ekim 2024 tarihleri arasında yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sağlık, Uygulama ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniği’ne başvuran 343 gebe oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında; Kişisel Bilgi Formu, Sayı Menzili Testi ve Stroop Test kullanıldı. Çalışmadan elde edilen verilerin analizinde R-4.4.1 programı kullanılmış olup; demografik veriler için sayı-yüzde, ortalama-standart sapma; verilerin dağılımına göre Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis ve Dunn Testleri; kategorik değişkenler için Ki-kare Testi, Spearman’s rho katsayısı ve Regresyon analizi uygulanmıştır.
Bulgular: Gebelerin yaş ortalaması 27,42 ± 4,45; %88,3’ü lise ve üzeri eğitim düzeyinde, %87,2’sinin eş desteği, %82,5’inin aile desteği aldığı, %72,3’ünün doğuma ilişkin kaygı ve %52,2’sinin uyku sorunu yaşadığı belirlenmiştir. Gebelerin sosyodemografik özelliklerine göre basit dikkat durumu normal olarak; bellek, karmaşık dikkat ve konsantrasyon durumu zayıf olarak belirlenmiştir. Gebeliğin planlı olma durumu ile bellek durumu arasında (p<0,003); doğuma ilişkin kaygı, uyku sorunu ve yorgunluk yaşama durumu ile gebenin dikkat ve konsantrasyon durumu arasında anlamlı değişiklikler yaşandığı saptanmıştır. (p<0,001). Gebelikte eş desteği alma (p<0,007; p<0,029), aile desteği alma (p<0,006; p<0,003) ile gebenin karmaşık dikkat ve konsantrasyon işlevi durumu arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır.
Sonuç: Gebelikte bazı değişen faktörlerin gebelerin dikkat ve konsantrasyon durumunu azalttığı saptandı. Bu nedenle, hemşirelerin gebelik öncesi ve sonrası dönemde bilişsel işlevleri destekleyici programlar geliştirmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: hemşirelik, gebelik, neurobilişsel işlevler, bellek, dikkat, konsantrasyon