Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Fen Bil.Enst.Md.Lüğü, Türkiye
Tez Danışmanı: Ali Murat Kılıç; Selahattin Kadir
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Bu çalışma, Alp Tipi Triyas istifinin dünyadaki en
güzel örneklerinden birini sergileyen Kocaeli Yarımadası’nda
gerçekleştirilmiştir. Kocaeli Triyas istifi, dünya genelinde Triyas istifleri
arasında korelasyon yapılabilecek, kılavuz özelliklerini taşımaktadır. Hemen
hemen kesiksiz bir istif özelliği sunan Triyas istiflerinin bentik
forsminiferleri üzerinde çok nadir araştırmalar bulunmakla birlikte tüm Triyas
istifindeki bentik foraminiferleri ayrıntılı bir şekilde ortaya koyan araştırma
bulunmamaktadır. Bu nedenle, bu tez çalışmasında ilk kez tüm Triyas istiflerinde bentik
foraminiferlerin sistematiğinin, biyostratigrafisinin ve jeolojik tarihçesinin
ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda arazi çalışmalarında 31
adet ölçülü stratigrafik kesit alınmış 477 adet örnek derlenmiştir. Ayrıca,
jeolojik tarihçenin daha ayrıntılı ortaya konması amacıyla izotop çalışmaları
da gerçekleştirilmiştir.
Bentik foraminiferlera ait tür bazında 30, cins bazında 14 foraminifer tanımı
yapılmıştır. Glomospira grandis, Involutina sinuosa pragsoides, Aulotortus
tumidus bentik foraminiferler bulgularına ilk kez rastlanılmıştır. Glomospira cinsine ait yeni olabileceği
düşünülen bir türün tanımlaması yapılmış olup, henüz tür isimlendirmesine
gidilmemiştir. Karbonat petrografisi sonuçları sonrasında Gebze ve Ağva
arasındaki birimlerin yanal olarak dağılımları belirlenmiştir. Birimlerin
birbirleriyle geçişli olduğu ortaya konmuştur. Kocaeli Yarımadası’nda
yüzeyleyen Triyas birimlerinde Postcladella kalhori, Meandrospira carnica, Glomospirella
grandis ve Ammobaculites
radstadtensis olmak üzere dört adet menzil zonu, Meandrospira
pusilla-Ophtalmidium sp. topluluk
biyozonu ve Glomospirella grandis,
Endoteba controversa, Turriglomina
carnica, Meandrospira pusilla, Meandrospira
karnica, Postcladella kalhori olmak üzere altı adet bolluk biyozonu
tanımlanmıştır. İlk
kez oksijen ve karbon duraylı izotop analiz analizi yapılmış, diyajenezin etkin
olduğu, değişen sıcaklık değişimleri ile dönemsel deniz hareketler
(akıntılar/hidrotermal/deniz seviyesi değişimi) hakkındaki veriler
yorumlanmıştır. Kocaeli Triyas’ına ait tüm bu verilerin kuzeybatı Anadolu
jeoloji tarihçesinin ortaya konmasında önemli olduğu görülmektedir.
Anahtar
Kelimeler:
Triyas, foraminifer, Kocaeli Yarımadası, izotop analiz jeolojisi, biyostratigrafi