Akademisyenlerin Maruz Kaldıkları Psikolojik Şiddet ile Örgütsel Bağlılık Arasındaki İlişki Kamu ve Vakıf Üniversitelerinde Bir Araştırma


Öğr. Gör. DEMET KURTBAŞ

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Ticaret Ve Turizm Eğitim Fakültesi, Büro Yönetimi Eğitimi, Türkiye

Tez Danışmanı: Hakan Koç

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Araştırmada akademisyenlerin maruz kaldıkları psikolojik şiddetin (mobbing), örgütsel bağlılıkları üzerindeki etkisinin ne düzeyde olduğu ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Araştırma kapsamında Türkiye'deki kamu ve vakıf üniversiteleri çalışmanın uygulama alanını oluşturmuştur. Türkiye'de üniversitelerin yoğunlaştığı Ankara, İstanbul, İzmir ve Eskişehir illeri araştırmanın evrenini oluşturmaktadır. Araştırmada evrenin tümüne ulaşılmasında bir takım engeller olduğu için örneklem alınmıştır. Araştırmada problemi açıklamaya yönelik kamu ve vakıf üniversitelerindeki 408 akademisyene uygulanan psikolojik şiddet ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişki, anket sorularına verilen cevaplardan elde edilen verilerle analiz edilmiştir.

Çalışmada iki ölçek kullanılmıştır. Birincisi, Heinz Leymann (1993) tarafından belirlenen 5 gruptan oluşan psikolojik şiddet tipolojisinden faydalanılarak geliştirilen psikolojik şiddet davranışları, nedenleri, etkileri ve tepkileri belirlemeye yönelik olarak hazırlanan psikolojik şiddet ölçeğidir. İkincisi ise Meyer ve Allen (1991) tarafından geliştirilmiş; duygusal, normatif ve devam bağlılığı olarak sınıflandırılan örgütsel bağlılık ölçeğidir. Araştırmanın sonucunda vakıf üniversitelerinde çalışan akademisyenlerin kamu üniversitelerinde çalışan akademisyenlere göre psikolojik şiddete daha fazla maruz kaldıkları ve her iki kurum türünde de duygusal bağlılık boyutunun en yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Psikolojik şiddet ile duygusal ve normatif bağlılık arasında anlamlı bir ilişki bulunmasına karşın devamlılık bağlılığı arasında anlamlı bir ilişkiye rastlanmamıştır.

Anahtar Kelimeler: Psikolojik şiddet, duygusal bağlılık, devamlılık bağlılığı, normatif bağlılık.