Zihinsel yorgunluk sonrası zorlu bilişsel görevde statik dengenin incelenmesi


Arş. Gör. Dr. SEDA ERCAN YILDIZ

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Odyoloji, Türkiye

Tez Danışmanı: Gülsüm Aydan Genç

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP)

Özet:

Bu çalışmada, sağlıklı genç yetişkinlerde zihinsel yorgunluğun statik dengeye etkisinin ve zihinsel yorgunluk varlığında, tekli göreve kıyasla ikili görevin statik dengeye etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda başlangıç, zihinsel yorgunluk koşulu ve dual-task koşulu olmak üzere 3 koşulda değerlendirmeler yapılmıştır. Çalışmaya 18- 44 yaş arasında sağlıklı 19 kadın ve 19 erkek olmak üzere toplam 38 birey dahil edilmiştir. Başlangıç koşulunda 25 dakika dinlenme sağlanmış ardından değerlendirmeler yapılmıştır. Zihinsel yorgunluk 25 dakikalık Stroop test ile oluşturulmuştur. İkili görev için dengede kalma görevine ek olarak 300 ile 600 arasından seçtikleri bir sayıdan geriye doğru 7 çıkarma görevi verilmiştir. Tüm koşullardaki denge değerlendirmeleri statik postürografi cihazı ile yapılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre zihinsel yorgunluğun tek başına statik dengeyi etkilemediği (p>,05) ancak zihinsel yorgunluğa eklenen bilişsel görevin orta ve büyük düzeyde etki büyüklükleriyle istatistiksel olarak anlamlı olarak yüksek salınım miktarlarına neden olduğu gözlenmiştir (p<,05). Tek göreve kıyasla ikili görevde statik denge değerlendirmesinde önemli salınım artışları görülmesi, zihinsel yorgunluğun belirgin etkiye sahip olabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Stroop test, zihinsel yorgunluk, denge, çift görev, postural stabilite.