Tramvay Kaza Şiddetine Etki Eden Faktörlerin Çok Terimli Lojit Model Yöntemi ile Araştırılması
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Raylı Sistemler, Türkiye
Tez Danışmanı: Şafak Bilgiç, Hüseyin Onur Tezcan
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Desteklendiği Program: Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP)
Özet:
Kent içi raylı sistemlerin lastik tekerlekli sistemlerden daha fazla trafikten ve yayalarla etkileşimden korunmuş hatlara sahip olması nedeniyle oldukça güvenli sistemler oldukları bilinmektedir. Ayrıca raylı sistemlerin diğer sistemlere göre daha hızlı, sürdürülebilir, konforlu ve düzenli olduğu herkes tarafından kabul edilmiş bir gerçektir. Bunlar göz önünde bulundurulduğunda, kent içi raylı sistemler gün geçtikçe toplu taşımadaki önemini arttırmaktadır. Ancak karayolu araçları için yapılan kaza analizlerinin raylı sistemler için nadiren yapıldığı gözlenmiş ve bunun bir ihtiyaç olduğu düşünülmüştür. Bu nedenle, bu tez çalışması kapsamında kent içi raylı sistemlerden birisi olan tramvayların kaza verileri incelenerek, bu kazalara etki eden faktörlerin tespiti ve bu faktörlerin kaza şiddeti ile olan ilişkilerinin araştırması yapılmıştır. Kaza şiddeti, literatürde yaygın olarak kullanılan sınıflandırmaya bağlı olarak maddi hasarlı, yaralanmalı ve ölümlü olmak üzere üç farklı sınıfta incelenmiştir. Çalışma kapsamında kaza şiddetine etkisi olan çeşitli faktörlerin değişken olarak yer aldığı bir çok terimli lojit model tahmin edilmiştir. Her bir kaza şiddeti sınıfının fayda fonksiyonunda yer alan, istatistiksel olarak anlamlı katsayılar belirlenmiş ve bu katsayıların ait olduğu değişkenlerin etkisi yorumlanmıştır. Ayrıca, yolların bölünmüş olması, aydınlatma sorunun olmaması ve hat genişliklerinin tamamının dar veya normal olması gibi bazı senaryo analizleri yapılarak, kazalara neden olabilecek parametreler düzenlendiğinde, kaza şiddetlerindeki değişim incelenmiştir. Model tahmin sonuçlarına göre, özellikle yolun bölünmüşlük durumu, hat genişliği, kazaya karışan kişi sayısının artmasının kaza şiddeti üzerinde oldukça etkili olduğu tespit edilmiştir.