Doğum sonrası dönemde iki uçlu duygudurum bozukluğu ataklarını tetikleyen sosyodemografik ve klinik etkenler
Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Çınar Yenilmez
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Köksal Yiğit, F. Doğum Sonrası Dönemde İki Uçlu Duygudurum Bozukluğu Ataklarını Tetikleyen Sosyodemografik ve Klinik Etkenler. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Tıpta Uzmanlık Tezi, Eskişehir 2025. Bu çalışmanın amacı İki Uçlu Duygudurum Bozukluğu (İUDB) tanısı olan kadınlarda; gebelik ve doğum sonrası dönemde bozukluğun seyrinin olumlu ilerleyebilmesi için risk faktörlerinin tanımlamak, bozukluğun erken tanısını koymak ve uygun tedavinin sunulmasına olanak sağlayacak sosyodemografik ve klinik etkenleri araştırmaktır. Bu amaçla Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'na 03.10.2024 – 28.02.2025 tarihleri arasında başvuran İUDB tanılı doğum sonrası dönemde atak geçirmiş olan 70 kadının bulunduğu vaka grubu ve İUDB tanılı doğum sonrası dönemde atak geçirmemiş olan 70 kadının bulunduğu kontrol grubu çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışma ölçütlerini karşılayan hastalara genel demografik bilgiler ve araştırmacı tarafından oluşturulmuş olan genel hastalık bilgilerini içeren form, yüz yüze yapılan görüşmelerde araştırmacı tarafından uygulanmıştır. Çalışmamızda düşük eğitim düzeyi, işsizlik ve düşük gelir düzeyine sahip olmak; atak sıklığını ve şiddetini artıran etkenler olarak öne çıkmıştır. Gebelik öncesi hastalık özellikleri, doğum sonrası atak gelişimi üzerinde belirleyici olmuştur. İlaç tedavisinin gebelik öncesi ya da gebelikte aniden kesilmesi hem gebelik sırasında hem de doğum sonrası dönemde hastalık yineleme riskini artırmaktadır. Sosyal destek mekanizmalarının varlığı hem gebelikte hem de doğum sonrası dönemde koruyucu bir faktör olarak tanımlanmıştır. Aile öyküsü hastalık seyrinde anlamlı risk artırıcı faktör olarak saptanmıştır. Gebelik planlaması ve doğum sonrası komplikasyonlar gibi obstetrik değişkenlerin de atak gelişiminde etkili olabileceği gösterilmiştir. Sonuç olarak, İUDB tanısı olan kadınlarda gebelik ve doğum sonrası dönemlerde bozukluğun seyrini etkileyen çeşitli klinik ve çevresel risk etkenleri belirlenmiştir. Bu risk faktörlerinin erken dönemde tanımlanması ve yönetilmesi hem annenin hem de bebeğin ruh sağlığı açısından büyük önem taşımaktadır. Anahtar Kelimeler:İki Uçlu Duygudurum Bozukluğu, İUDB, doğum sonrası, gebelik