İnorganik ve organik toprak düzenleyicilerin sulu ve kuruda nohut (Cicer arietinum L.)'un tarımsal özelliklerine etkisi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TARLA BİTKİLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tez Danışmanı: Nihal Kayan
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Bu çalışma nohutta kuru ve sulu şartlarda, iki farklı zeolit uygulaması ve farklı azot kaynaklı gübrelerin (kontrol, geleneksel gübre, kimyevi gübre, ahır gübresi, hayvansal menşeili aminoasit içeren sıvı gübre) verim ve verim ögelerine etkisi belirleyebilmek için Eskişehir koşullarında 2019 ve 2020 üretim sezonunda yürütülmüştür. Denemeler tesadüf bloklarında bölünen bölünmüş parseller deneme desenine göre dört tekrarlamalı olarak ana parsellere yetişme ortamı (kuru-sulu), alt parsellere zeolit uygulaması ve alt-alt parsellere farklı azot kaynaklı gübreler gelecek şekilde kurulmuştur.
Araştırma sonucunda; çıkışa kadar geçen gün sayısı 11-12,8 gün, çıkışta bitki sayısı 18,3-24.8 adet, çiçeklenmeye kadar geçen gün sayısı 48,3-67,5 gün, olgunlaşma gün sayısı 110,5-138 gün, bitkide biyolojik verim 8,5-50,2 g, bitki boyu 43,2-71,9 cm, ilk bakla yüksekliği 28,5-35,9 cm, bitkide dal sayısı 1,73-2,91 adet, anadal çapı 3,16-7,74 mm, bitkide bakla sayısı 10,13-45,75 adet, bitkide tane sayısı 9,65-42,58 adet, bitkide tane ağırlığı 4,10-18,60 g, yüztane ağırlığı 38,50-50,62 g, biyolojik verim 183-1018 kg/da, tane verimi 91-406 kg/da, hasat indeksi 32,1-52 %, protein oranı 20,7-23,9 %, nodül sayısı 8,25-33,45 adet, nodül yaş ağırlığı 0,68-3,70 g, nodül kuru ağırlığı 0,28-1,06 g, kanopi sıcaklığı 24,2-32,4 C0, NDVI 0,33-0,82, yaprak alan indeksi 1,23-8,63, klorofil içeriği 47,4-65,8 spad arasında gerçekleşmiştir.
İki yılın ortalama değerlerine göre uygulamalar arasında en yüksek nohutta tane verimi 331,5 kg ile sulu x zeolitli x ahır gübresi uygulanan parsellerden elde edilmiştir.
Sonuç olarak; Eskişehir koşullarında nohutta sulama yapılmasının tane verim ve verim ögelerine olumlu etkileyeceği, geçirgenliği fazla olan topraklarda zeolit uygulamasının fayda sağlayabileceği ve İç Anadolu Bölgesi’nde nohut yetiştiriciliğinde en uygun yöntemin sulama x ahır gübresi uygulaması ile elde edilebileceği belirlenmiştir.