İdari Yargıda Kanun Yollarına Başvuru Çerçevesinde Mahkemeye Erişim Hakkının Sınırlandırılması
Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, cilt.34, sa.2, ss.727-767, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 34 Sayı: 2
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.15337/suhfd.1656661
- Dergi Adı: Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: HeinOnline-Law Journal Library, Law Journal Library (HeinOnline), Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), Directory of Open Access Journals, TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.727-767
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Hukuk devletinin unsurlarından biri olan yargısal denetim, adil yargılanma hakkının gereklerinin yerine getirilmesiyle mümkün olur. Bu hak, yargılama sonucunda elde edilen kararın niteliğinden ziyade, yargılama sürecinin adil ve hakkaniyete uygun şekilde gerçekleştirilmesini güvence altına alır. Adil yargılanma hakkının güvencelerinin yerine getirilebilmesi için öncelikle kişilerin, tarafı oldukları uyuşmazlıkları mahkeme önüne taşıyabilmeleri gerekir. Zira mahkeme tarafından incelenmeyen bir uyuşmazlık bakımından “adil” bir yargılanmadan söz edilemez. Mahkemeye erişim hakkı, kişilerin tarafı oldukları uyuşmazlıkları mahkeme önüne taşıyabilme olanağını ifade eder ve adil yargılanma hakkına bir ön koşul teşkil eder. Bununla birlikte mahkemeye erişim hakkı, mutlak bir hak değildir. Anayasa’nın 13. maddesi uyarınca bu hak, meşru bir amaçla ve ölçülü biçimde yalnızca kanunla sınırlandırılabilir. Çalışma, idari yargıda mahkemeye erişim hakkının sınırlandırılmasını kanun yollarına başvuru ekseninde ele almaktadır. Bu çerçevede, mahkemeye erişim hakkıyla hükmün denetlenmesini talep etme hakkı arasındaki ilişki incelenmekte; ayrıca kanun yoluna başvuru süreleri, parasal sınırlar ve yargı kararlarının kesin olarak nitelendirilmesi meseleleri değerlendirilmektedir.
Judicial review before independent courts, a key element of the rule of law, is possible only through the proper fulfillment of the right to a fair trial. This right concerns the fairness of the process rather than the outcome. To this end, individuals must first be able to bring their disputes before a court, as a fair trial presupposes access to one. The right of access to a court is defined as this ability and constitutes a prerequisite for the right to a fair trial. Not being absolute, it may only be limited by law proportionately and for a legitimate purpose. This study examines the limitation of the right of access to court in administrative jurisdiction within the framework of legal remedies, analyzing the relationship between the right of access to court and the right to appeal, and evaluating time limits, monetary thresholds and the finality of judicial decisions.