Magazin Haberlerinde Kaçınma Stratejileri


Creative Commons License

KAZAR İ.

Turcology research (Online), sa.85, ss.91-107, 2026 (TRDizin) identifier

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: Sayı: 85
  • Basım Tarihi: 2026
  • Doi Numarası: 10.62425/turcology.1575602
  • Dergi Adı: Turcology research (Online)
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM), MLA International Bibliography
  • Sayfa Sayıları: ss.91-107
  • Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Üstsöylemler, bir metni okuyucunun anlamasına yardımcı olmak, okuyucuyla metin yazarı arasındaki iletişimi kolaylaştırmak için kullanılır. Üstsöylemin alt ulamlarından olan kaçınmalar bir önermenin, fikrin, düşüncenin okuyucuya sunulmasında sıklıkla kullanılan yapılardır. Bu yapılar metin yazarını olumsuz eleştirilerden korur, aynı zamanda başka yazarların düşüncelerine karşıt fikir sunarken nezaket göstermenin de bir yoludur. Metin yazarları, sundukları önermelere bağlılıklarını azaltmak için sık sık kaçınma stratejilerine başvurur. Kaçınmalar daha çok akademik metinler, köşe yazıları, haber metinleri gibi bilgilendirici metin türlerinde kullanılan üstsöylem belirleyicilerinden biridir. Haber metinleri, yazılı ya da sözlü iletişim araçlarıyla toplumu yaşanmış ya da yaşanabilecek olaylardan haberdar etmek amacıyla yazılan metinlerdir. Haber metinleri konularına göre spor, ekonomi, sağlık haberleri gibi alt türlere ayrılır. Bu türlerden biri de magazin haberleridir. Magazin haberleri, gazetelerde önemli bir yer tutmaktadır ve bu haberlerde diğer haber türlerinden farklı olarak eğlence unsuru ön planda tutulmuştur. Magazin haberlerinde toplum tarafından tanınan kişilerin hayatları, hangi aktivitelerde bulundukları gibi konular ele alınır ve bunlar televizyon, gazete, dergi gibi yayın organlarıyla topluma aktarılır. Bu çalışmada Posta, Hürriyet ve Sabah gazetelerinde 29.07.2024-04.08.2024 tarihleri arasında yayımlanan 345 magazin haberi ele alınmış, bu magazin haberlerindeki kaçınma kullanımları fişleme yoluyla tespit edilip incelenmiştir. Magazin haberlerinde kullanılan kaçınmalar, mevki (pozisyon), bilgiye erişim, olası eğilimler, çıkarımlara dayalı genelleştirmeler, kiplik ekler ve kiplik yardımcı eylemler, biçim-sözdizimsel ögeler, kiplik fiiller, kiplik belirteçler, kiplik sıfatlar, kiplik adlar, kiplik ilgeçler, kişisel atıf ve atıf kalkanı gibi başlıklarla gruplandırılıp tablo oluşturulmuş, kaçınmaların kullanım sıklığı belirlenmiş ve hem gazetelerde kullanılan kaçınma oranları hem de kullanılan kaçınma türlerinin oranları karşılaştırılmıştır Bu karışılaştırmaların sonucunda da hangi gazetenin magazin haberlerinde daha fazla kaçınma kullanıldığı ve hangi kaçınma stratejisine magazin haberlerinde daha fazla yer verildiği tespit edilmiştir.
Metadiscourses are used to help the reader understand a text and to facilitate communication between the reader, the author. Hedging, which is a subdivision of metadiscourse, is a frequently used structure in presenting a proposition, idea or thought to the reader. These structures protect the text writer from negative criticism, at the same time they are also a way of showing courtesy when presenting ideas in opposition to the ideas of other writers. Copywriters often resort to hedging strategies to reduce their commitment to the propositions they present. Hedging is one of the metadiscourse markers mostly used in informative text types such as academic texts, columns, news texts. News texts are texts written to inform the society about events that have happened or may happen through written or oral communication tools. News texts are divided into subtypes such as sports, economy, health news according to their subjects. One of these types is magazine news. Magazine news has an important place in newspapers and unlike other types of news, the element of entertainment is prioritised in these news. In magazine news, topics such as the lives of people who are recognised by the society and the activities they are involved in are discussed and these are conveyed to the society through broadcasting organs such as television, newspapers and magazines. In this study, 345 magazine news published in Posta, Hürriyet and Sabah newspapers between 29.07.2024-04.08.2024 were analysed, and hedging uses in these magazine news were identified and analysed through tagging. The hedging strategies used in the magazine news were grouped under the headings such as position, access to information, likely predisposition, generalizations based on inferences, modal suffixes and modal auxiliary verbs, morpho-syntactic, modal verbs, modal adverbs, modal adjectives, modal nouns, modal prepositions, personal attribution, and attribution shields, the frequency of use of hedging strategies was determined and both the hedging rates used in the newspapers and the rates of hedging types used were compared. As a result of these comparisons, it was determined which newspaper used hedging more in the magazine news, which hedging strategy was used more in the magazine news.