Bu çalışma son dönemde daha yoğun nitelik kazanan İran ile Ortadoğu bölgesindeki en etkili silahlı devlet dışıaktörlerden (armed non-state actors) Hizbullah arasındaki ilişkilerin kuruluş ve gelişme aşamasını şiddetin ulusaşırılaşmasıçerçevesinde değerlendirmektedir. Bu iki aktör arasındaki kültürel, politik, siyasal ve ekonomikyoğun ilişkiyi değerlendiren yeterince çalışma mevcuttur. Diğer taraftan Hizbullah oluşumunun kuruluş ve erkendönemlerinde başvurduğu terörizm boyutuna yaklaşan şiddet eylemlerinde İran’ın konumu büyük orandatartışma konusu olmasına rağmen bu ilişkiyi değerlendiren çalışmalar sınırlıdır. Uluslararası hukuk veuluslararası ilişkiler literatürü silahlı devlet dışı aktörler ile devletler arasındaki ulus-aşırılaşan şiddetdurumuna yönelik çeşitli kavramsallaştırmalar yapmıştır. Devlet destekli terörizm ve vekil savaşları kavramlarıbu kavramsallaştırmaların başında gelmektedir. Bu kavramların Hizbullah-İran ilişkilerini açıklamadakieksikliklerine ilişkin kısa değerlendirme sonrasında, bazı zamanlar terörizm boyutuna varan ve ulus-aşırıetkileşimi barındıran Hizbullah’ın şiddet eylemleri (1980-1995) ulus-aşırılaşan şiddet kavramı ile tasviredilmektedir.
This study analyzes the establishment and development of the relations, which have recently become more intense, between Iran and the most influential non-state actors in the Middle East region Hezbollah (Party of God) in the context of trans-nationalization of violence. There is substantive literature assessing the intensive cultural, political, political and economic relationship between these two actors. Although Iran’s role in the violent and quasi-terrorism actions committed by Hezbollah in the early years of its establishment is an ongoing debate, there are limited studies evaluating this relationship. There are several conceptualizations about the case of trans-nationalization of the violence between armed non-state actors and states within international law and international relations literature. State-sponsored terrorism and proxy wars are the principal concepts among them. Having briefly discussed several drawbacks of these concepts in explaining Hezbollah-Iran relations, Hezbollah’s violent actions (1980-1995), which sometimes reach the level of terrorism and have transnational aspect, are depicted through the concept of trans-nationalization of the violence
