COVID-19 Sürecinde Dünyanın Önde Gelen Havayolu Şirketlerinin Finansal Performanslarının TOPSIS, ELECTRE ve VIKOR Yöntemleri ile Değerlendirilmesi

Kaplan G.

Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, cilt.6, sa.1, ss.386-402, 2025 (TRDizin)

Özet

Global anlamda dünyayı derinden etkileyen en son felaket COVID-19 pandemisidir. Bu süreçte global anlamda alınan önlemler sonucunda çoğu sektör verdiği hizmeti yavaşlatmak veya tamamen durdurmak zorunda kalmıştır. Bu felaketin derinden etkilediği sektörlerin başında ise odağı insan olan havayolu sektörü gelmiştir. Çalışmanın çıkış noktasını da bu durum oluşturmuştur. Bu çalışmanın amacı global anlamda COVID-19 döneminde havayolu şirketlerinin finansal performanslarının değerlendirilmesidir. Çalışma kapsamında dünyanın önde gelen 10 havayolu şirketinin 4 yıllık (2018-2021) finansalları incelenmiştir. Çalışma sürecinde çalışmada bulunan firmaların ilgili dönemlerdeki bilançoları detaylı incelenerek çalışmada kullanılan rasyolar elde edilmiştir. Çalışma sonucunda hem yıl bazında hem de 4 yıllık ortalamalar dikkate alınarak çok kriterli karar verme yöntemlerinden TOPSIS, ELECTRE ve VIKOR ile değerlendirmeler yapılmaya çalışılmıştır. Çalışmada COVID-19’un yıkıcı etkisinin olduğu 2020 ve kısmen 2021 yıllarının beklendiği gibi firma finansallarına olumsuz yansıdığı ve 4 yıllık ortalama veriler dikkate alındığında şirket finansallarının 1-2 firma hariç birbirine yakın seyrettiği görülmüştür. Firma değerlendirmeleri yapılırken elde edilen sonuçlar ikili üstünlük matrisleri kullanılarak görselleştirilmiştir.