Genel Kamu Hukuku Açısından Merkezi - Çevresel Feodalizm Ayrımı
Kocaeli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, sa.33, ss.141-172, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: Sayı: 33
- Basım Tarihi: 2026
- Dergi Adı: Kocaeli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.141-172
- Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu makale, feodalizmin dünya ölçeğinde farklı tarihsel biçimler aldığını ileri sürerek, feodal toplumsal formasyonların merkezi ve çevresel feodalizm ayrımı üzerinden kapsayıcı biçimde kavranabileceğini iddia etmektedir. Bu doğrultuda ilk olarak feodal üretim tarzının temel üretim ilişkileri ele alınmış, merkezi ve çevresel feodal toplumsal formasyonların ortak özellikleri belirlenmiştir. Ardından bu iki formasyon tipi belirli açılardan karşılaştırılmış, aralarındaki farklar tespit edilmiştir. Makale ayrıca bu ayrımın modern devletin ortaya çıkışına ilişkin hâkim anlatıyı yeniden düşünmek açısından önemli sonuçlar doğurduğunu savunmaktadır. Hâkim anlatı, modern devletin Avrupa’da ortaya çıktığını vurgulayarak yalnızca Avrupa feodalizmini incelemek gerektiğini ileri sürer. Bunun bir sonucu, feodalizmi yalnızca BatıAvrupa feodalizmine indirgemektir. Diğer sonuç ise, modern devletin ortaya çıkışını Avrupa içi dinamiklerle açıklamaya çalışmaktır. Avrupa feodalizmi, feodalizmin dünya ölçeğindeki örnekleri arasına yerleştirildiğinde görülen odur ki her ne kadar Avrupa içi sınıfsal ve toplumsal dinamikler önemliyseler de modern devletin ortaya çıkışını sağlayan gelişmelerin başlangıcı bakımından belirleyici olan Avrupa feodalizminin Doğudaki formasyonların oluşturduğu küresel ticari ekosistem içindeki zayıf konumudur.
This article argues that feudalism assumed different historical forms on a world scale and asserts that feudal social formations can be comprehensively understood through the distinction between central and peripheral feudalism. In this context, the article first examines the fundamental relations of production that characterize the feudal mode of production and identifies the common features of central and peripheral feudal social formations. It then compares these two types of formations from several perspectives and identifies the differences between them. The article further contends that this distinction has important implications for rethinking the dominant narrative concerning the emergence of the modern state. The dominant narrative emphasizes that the modern state emerged in Europe and therefore maintains that only European feudalism needs to be examined. One consequence of this approach is the reduction of feudalism to Western European feudalism. Another consequence is the attempt to explain the emergence of the modern state solely through intra-European dynamics. When European feudalism is situated within the broader set of feudal formations across the world, it becomes apparent that, although internal European class and social dynamics were important, the decisive factor in initiating the developments that led to the emergence of the modern state was the relatively weak position of European feudalism within the global commercial ecosystem shaped by the Eastern formations.