Doğum sonrası bakımda psiko-eğitimsel müdahalenin doğum sonrası depresyon ve emzirme üzerindeki etkisi: randomize kontrollü bir çalışma


Creative Commons License

Özhüner Y., Özerdoğan N.

BMC NURSING, cilt.24, sa.1, ss.1-12, 2025 (SCI-Expanded, SSCI, Scopus) identifier

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 24 Sayı: 1
  • Basım Tarihi: 2025
  • Doi Numarası: 10.1186/s12912-025-04079-5
  • Dergi Adı: BMC NURSING
  • Derginin Tarandığı İndeksler: Scopus, Science Citation Index Expanded (SCI-EXPANDED), Social Sciences Citation Index (SSCI), CINAHL, Directory of Open Access Journals
  • Sayfa Sayıları: ss.1-12
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Arka plan

Doğum sonrası depresyonun hem anne hem de bebeğin sağlığını olumsuz etkileyebileceği göz önüne alındığında, önleyici psiko-eğitimsel müdahalelere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu nedenle, çalışmanın amacı, doğum sonrası bakıma uygulanan bir psiko-eğitimsel müdahalenin doğum sonrası depresyon ve emzirme sonuçları üzerindeki etkisini değerlendirmektir.

Yöntemler

Araştırma, randomize ön test-son test kontrollü grup müdahale deneyiydi. Çalışma, Aile Sağlığı Merkezlerinde gebeliğin 20 ila 34. haftaları arasında olan 102 hamile kadınla gerçekleştirildi; katılımcılar rastgele müdahale ( n  = 50) ve kontrol ( n  = 52) gruplarına ayrıldı. Tüm katılımcılar standart bakım alırken, müdahale grubu ek olarak Watson'ın İnsan Bakım Modeli'ne dayalı bir psiko-eğitim programına katıldı. Bu yapılandırılmış müdahale dört zaman noktasında uygulandı: doğumdan önce haftalık aralıklarla üç seans, ardından doğum sonrası 10. gün ve 6. haftada seanslar.

Sonuçlar

Müdahaleden önce, müdahale ve kontrol grupları arasında doğum öncesi emzirme öz yeterlilik ölçeği puanlarında anlamlı bir fark yoktu. Ancak müdahaleden sonra, doğum sonrası emzirme öz yeterlilik ölçeği puanları müdahale grubunda kontrollere göre anlamlı derecede daha yüksekti. Analiz, müdahale grubunda ters bir ilişki olduğunu ortaya koydu; artan emzirme öz yeterliliği, doğum sonrası depresyon düzeylerinde azalmayla aynı zamana denk geldi. İstatistiksel modelleme, emzirme öz yeterliliğindeki değişikliklerin, psiko-eğitimsel müdahale alan kadınlarda doğum sonrası depresyon düzeylerindeki varyansın %17,4'ünü açıkladığını gösterdi.

Çözüm

Watson'ın İnsan Bakım Modeli'ne dayalı psiko-eğitim programı, katılımcılar arasında emzirme öz yeterliliğini artırırken doğum sonrası depresyon riskini etkili bir şekilde azalttı. Bu bulgular, yapılandırılmış psiko-eğitim müdahalelerinin rutin doğum sonrası ebelik ve hemşirelik bakımına entegre edilmesinin, anne ruh sağlığını ve emzirme sonuçlarını önemli ölçüde iyileştirebileceğini göstermektedir.

Deneme kayıt numarası

Çalışma, 12 Kasım 2024 tarihinde Clinical Trials.gov'da kayıt altına alınmıştır. Clinical Trials.gov numarası: NCT06779903. https://register.clinicaltrials.gov/prs/beta/records .

Abstract Background Considering that postpartum depression can negatively impact the health of both mother and baby, preventive psychoeducational interventions are needed. Therefore, the aim of the study was to evaluate the effect of a psychoeducational intervention applied to postpartum care on postpartum depression and breastfeeding outcomes. Methods The research was a randomized pretest-posttest controlled group intervention trial. It was conducted with 102 pregnant women randomly assigned to intervention (n = 50) and control (n = 52) groups between 20 and 34 weeks of gestation in Family Health Centers. While all participants received standard care, the intervention group additionally participated in a psychoeducational program based on Watson’s Human Caring Model. This structured intervention was delivered at four timepoints: three sessions before delivery at weekly intervals, followed by sessions on postpartum day 10 and week 6. Results Before the intervention, there were no significant differences between the intervention and control groups on the Antenatal Breastfeeding Self-Efficacy Scales scores. However, after the intervention, Postpartum Breastfeeding Self-Efficacy Scales scores were significantly higher in the intervention group compared to controls. Analysis revealed an inverse relationship in the intervention group, where increased breastfeeding self-efficacy coincided with decreased levels of postpartum depression. Statistical modeling showed that changes in breastfeeding self-efficacy explained 17.4% of the variance in postpartum depression levels among women receiving the psychoeducational intervention. Conclusion The psychoeducational program based on Watson’s Human Caring Model effectively reduced the risk of postpartum depression while increasing breastfeeding self-efficacy among participants. These findings suggest that incorporating structured psychoeducational interventions into routine postpartum midwifery and nursing care can significantly improve maternal mental health and breastfeeding outcomes.