Ortografik Toplumdilbilim Ekseninde "Dijital Söyleyiş": Dwarfizmli İçerik Üreticilerine Yönelik Yorumların Dijital Söylem Analizi

Creative Commons License

Kamacı Gencer D., Varli İ.

Interdisciplinary Language Studies, cilt.2, sa.2, ss.368-388, 2026 (Hakemli Dergi)

Özet

Türkçe sesbilgisi terminolojisi geleneksel olarak standart dil temelinde şekillenmiştir. Ancak çevrimiçi iletişim, yazılı ve sözlü dil sınırlarını aşarak “dijital sözlülük” kavramına zemin hazırlamıştır. Kullanıcılar vurgu, tonlama ve duygu durumlarını standart imlayla değil grafemleri manipüle ederek yazıya aktarmakta; bu durum da mevcut terminolojinin sınırlarını zorlamaktadır. Bu çalışmada, grafemik manipülasyonların sıklıkla görüldüğü dwarfizmli içerik üreticilerine yönelik 3.567 sosyal medya yorumu veri seti olarak kullanılmıştır. Ortografik toplumdilbilim çerçevesinde yürütülen nitel dijital söylem çözümlemesinde tipografik uzatmalar, ses/hece yutumları ve bebeksi söylem amaçlı bilinçli sapmalar incelenmiş; bu edimlerin üstlendiği işlevler Goffman’ın yüz kuramı eşliğinde değerlendirilmiştir. Bulgular, ses düşmesi veya ünlü türemesi gibi gelenek-sel kavramların dijital söylemdeki bu bilinçli edimleri adlandırmada yetersiz kaldığına işaret etmektedir. Çalışma, terminolojinin güncellenmesi üzerine kuramsal bir tartışma sunmakta ve alanyazınındaki boşluğu doldurmak üzere “dijital söyleyiş” terimini önermektedir.