Avrupa Birliği’nin 2024/825 Sayılı Direktifi Karşısında Türk Hukukunun Mevcut Durumu


Tekin U.

Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi, cilt.42, sa.1, ss.25-55, 2026 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 42 Sayı: 1
  • Basım Tarihi: 2026
  • Dergi Adı: Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: HeinOnline-Law Journal Library, TR DİZİN (ULAKBİM), Academic Search Ultimate (EBSCO), Law Journal Library (HeinOnline)
  • Sayfa Sayıları: ss.25-55
  • Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Avrupa Birliği (AB) nezdinde, yanıltıcı çevresel iddialara karşı tüketiciler ile dürüst ve bozulmamış rekabetin korunması, böylelikle yeşil dönüşüm için tüketicilerin güçlendirilmesi amacıyla 2005/29 sayılı Direktif’te bazı değişikliklere gidilerek bu Direktif’e 2024/825 sayılı Direktifi ile yeni hükümler eklenmiştir. Genel (jenerik) çevresel iddia, karşılaştırmalı çevresel iddia, sürdürülebilirlik etiketi ile planlı eskitme uygulamalarına ilişkin bu hükümlerin, tüketicileri çevreye olan duyarlılıklarının istismar edilmek suretiyle karar verme özgürlüklerinin zedelenmesi tehlikesine karşı korumayı amaçladığını söylemek mümkündür. Çalışmada, öncelikle çevrenin korunmasını amaçlayan bu yenilikler hakkında bilgi verildikten sonra AB hukukuna ilişkin söz konusu düzenlemelerle karşılaştırmak suretiyle Türk hukukunda konuya ilişkin mevcut düzenlemelerin Direktif’teki değişikliklerle amaçlanan hususları hayata geçirmeye elverişli olup olmadığı bakımından değerlendirmelerde bulunulacaktır. Daha sonra, AB’ye aday bir ülke olması sebebiyle konuya ilişkin AB müktesebatını iç hukukuna aktarma yükümlülüğü bulunan Türk kanun koyucusunun, çalışmamızın konusunu oluşturan Direktif’in hükümlerini ne ölçüde iç hukuka aktardığına ilişkin değerlendirmelerde ve nihayet kanun koyucuya birtakım önerilerde bulunulması amaçlanmaktadır.
Within the European Union, in order to protect consumers from misleading environmental claims and to ensure fair and undistorted competition, thereby empowering consumers for the green transition, certain amendments were made to EU Directive 2005/29, and new provisions were introduced to this Directive through EU Directive 2024/825. It can be said that these provisions concerning generic environmental claims, comparative environmental claims, sustainability labels and planned obsolescence aim to protect consumers from the risk of their freedom of choice being compromised by the exploitation of their environmental awareness. This study first provides information about these amendments, which aim to protect the environment, and then evaluates whether the existing regulations on this regard in Turkish law are suitable for implementing the objectives of the amendments in the Directive by comparing them with the relevant EU Directives. Subsequently, it is aimed to evaluate the extent to which the Turkish legislator, who is obliged to transpose the relevant EU acquis into domestic law due to its status as a candidate country for EU membership, has transposed the provisions of the Directive, which is the subject of our study, into domestic law, and finally to make some suggestions to the legislator.