Hemşire Ve Hemşirelik Öğrencilerinin Basınç Yaralanmalarını Önlemeye Yönelik Tutumları: Bir Sempozyum Öncesi Çalışma


Aykanat İ., Tarhan G., Yılmaztürk S.

3. Uluslararası İç Hastalıkları Hemşireliği Kongresi, İzmir, Türkiye, 19 - 21 Kasım 2025, ss.321, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İzmir
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.321
  • Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Giriş ve Amaç: Basınç yaralanmaları, kemik çıkıntılar üzerindeki deri ve alt dokuların basınç, sürtünme veya tıbbi cihazlar nedeniyle hasar görmesiyle ortaya çıkar. Uzun süreli bası, dolaşımı engelleyerek doku beslenmesini bozar, metabolik artıkların birikmesiyle iskemi ve yaralanma gelişir. Özellikle yoğun bakım hastalarında; hemodinamik bozukluğu olan, immobil, ileri yaşta, bilinç düzeyi etkilenmiş, çoklu ilaç kullanan ve cihazlara bağlı bireylerde daha sık görülür [1]. Sağlık teknolojilerindeki ilerlemelere rağmen, basınç yaralanmaları kliniklerde ciddi bir sorun olmaya devam etmektedir. Avrupa’da görülme oranı %10,8, Türkiye’de ise %9,5’tir [2]. Sıklığın yüksekliği, sağlık profesyonellerinin bilgi ve tutum düzeyiyle yakından ilişkilidir [3]. Bu nedenle, sempozyum öncesi hemşire ve öğrenci hemşirelerin tutumlarını belirlemek amacıyla bu çalışma yapılmıştır.

Gereç ve Yöntem: Araştırma tanımlayıcı tipte olup, 27.10.2023 tarihinde bir devlet hastanesinde yapılan “Hemşirelikte Basınç Yaralanmaları Sempozyumu” na katılan 142 kişi ile yapılmıştır. Araştırmada sosyodemografik özellikler formu ve “Basınç Ülserlerini Önlemeye Yönelik Tutum Ölçeği” kullanılmıştır. Veriler çalışmaya katılmayı kabul eden katılımcılara dağıtılarak toplanmıştır.BulgularAraştırmaya 79 hemşire ve 63 öğrenci olmak üzere toplam 142 kişi katılmıştır. Katılımcıların çoğu kadın (%92,4), lisans mezunu (%94,7) olup yaş ortalaması 27,3’tür. Ölçek alt boyutlarında öğrenciler yeterlilik (p=0,015) ve sorumluluk (p=0,000) boyutlarında, çalışan hemşireler ise etki boyutunda (p=0,036) daha yüksek puan almıştır. Öncelik ve önlemenin etkinliği boyutlarında fark saptanmamıştır (p > 0,05). Toplam tutum puan ortalaması öğrencilerde daha yüksek olsa da anlamlı değildir (p=0,122). Basınç ülseri ile karşılaşma sıklığı arttıkça tutum puanları yükselmiştir (p < 0,05).

Sonuç: Hemşirelerin ve öğrencilerin basınç yaralanmalarını önlemeye yönelik tutumları genel olarak olumlu bulunmuştur. Öğrenciler teorik bilgi ve sorumlulukta, çalışan hemşireler ise klinik deneyim kaynaklı farkındalıkta öne çıkmıştır. Tutumların geliştirilmesi için hizmet içi eğitimlerin artırılması, öğrencilerin uygulama deneyimlerinin güçlendirilmesi ve çalışanöğrenci iş birliğinin desteklenmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Basınç yaralanmaları, hemşireler, hemşirelik öğrencileri, tutum, önleme