Türk Masallarında Bağımsız Gönderim Unsurları: Akdeniz Bölgesi Örneği

Masal metinleri kendine özgü bir üslup ve biçimle, belirli dilbilgisi kuralları çerçevesinde oluşturulur. Bunların dil açısından incelenmesi, dil ile ilişkili diğer disiplinler açısından masalların durumunun ortaya konması önem arz etmektedir. Masalların içerikleriyle birlikte diğer türlerden ayrılmasını sağlayan, öne çıkan özelliklerinden biri de metindilbilimsel yapılarıdır. Bu çalışmada masallar üzerine metindilbilimsel bir inceleme yapmak amaçlanmış; masallar, metindilbilim konularından biri olan bağdaşıklık konu başlığına ait gönderim unsurları bakımından incelenmiştir. Gönderimler, metin dışı gönderim ve metin içi gönderim olmak üzere sınıflandırılmış, metin içi gönderim ise metin içi art gönderim ve metin içi ön gönderim olmak üzere iki başlığa ayrılmıştır. Çalışmanın örneklemini oluşturan masallar ise Akdeniz Bölgesi masalları ile sınırlandırılmıştır. Çalışmada Türkiye’nin yedi bölgesine ait masalların derlenip yazıya aktarıldığı TÜMAK projesinin genel ağ sayfasından alınan Akdeniz Bölgesi masalları içerdikleri bağımsız gönderim unsurları bakımından incelenmiştir. Akdeniz Bölgesi masalları mizahi, hayvan, gerçekçi ve sihirli/olağanüstü olmak üzere dört farklı masal türünden örnekler içermektedir. Bu masal türleri için çalışmada bir kod listesi oluşturulmuş, bağımsız gönderim unsurları bu yolla işaretlenmiştir. Elde edilen bulgular, sayısal veriler hâlinde tablolar aracılığıyla sunulmuştur. Çalışmanın sonucunda Akdeniz Bölgesi masallarında kullanılan bağımsız gönderim unsurlarından metin dışı gönderim, metin içi gönderim ve boş gönderim örnekleri ortaya konmuş ve bu örnekler sayısal olarak kendi aralarında karşılaştırılmıştır.