Gemsitabine Duyarlı ve Dirençli A549 Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanseri Hücrelerinden Elde Edilen Sferoid Kökenli Kanser Kök Hücresi Eksozomlarında miR-221/222 Profillerinin İncelenmesi: İn Vitro Bir Çalışma

Ghorbani A., Uysal O., Karacaoğlu D., Akıncılar D., Soykan M. N., Güneş Bağış S., ...Daha Fazla

IX. BİLSEL Uluslararası Gordion Bilimsel Araştırmalar Kongresi, Ankara, Türkiye, 5 - 06 Ağustos 2026, ss.336-337, (Özet Bildiri)

Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
Basıldığı Şehir: Ankara
Basıldığı Ülke: Türkiye
Sayfa Sayıları: ss.336-337
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Amaç: Gemsitabin, küçük hücreli dışı akciğer kanserinde (KHDAK) birinci basamak tedavilerden biridir; ancak kazanılmış direnç, uzun süreli tedavi yanıtlarını sınırlandırmaktadır. Eksozomlar ve mikroRNA'lar (miRNA'lar), kemorezistansla ilişkili hücreler arası sinyal iletiminde önemli rol oynamaktadır. Bu çalışmada, gemsitabine duyarlı ve dirençli A549 modellerinden elde edilen kanser kök hücreleri (CSC) ile bu hücrelerden türetilen eksozomlarda miR-221/222 kümesi ve direnç genlerinin profili incelenmiştir.

Yöntem: Gemsitabine dirençli A549 hücreleri ile bunlardan türetilen eşleşmiş CSC ve gemsitabine dirençli CSC (Gr-CSC) popülasyonları oluşturulmuş ve akış sitometrisi, qRT-PCR ve immünofloresan yöntemleriyle karakterize edilmiştir. CSC ve Gr-CSC sferoidlerinden elde edilen eksozomlar izole edilmiş; miktarları belirlenmiş, boyut dağılımları analiz edilmiş ve A549 hücreleri tarafından alımları değerlendirilmiştir. Eksozomal miR-221/222 ailesi üyeleri ile MDR1, ABCG2 ve BCL2 genlerinin ekspresyon düzeyleri analiz edilmiştir.

Bulgular: Gr-CSC'ler, artmış sferoid oluşturma kapasitesi, yükselmiş MDR1 ekspresyonu ve gemsitabine karşı azalmış duyarlılık göstermiştir. Gr-CSC kaynaklı eksozomlar daha yüksek protein verimi sağlamış ve transmisyon elektron mikroskobunda (TEM) eksozomlara özgü tipik morfolojiyi (yaklaşık 30–150 nm) sergilemiştir. Hem CSC hem de Gr-CSC kaynaklı eksozomların A549 hücreleri tarafından etkin şekilde içselleştirildiği ve bu alımın zamana bağlı olarak arttığı belirlenmiştir. Gr-CSC eksozomlarında miR-221-3p, miR-222-3p ve özellikle miR-222-5p düzeyleri artarken, MDR1 ve BCL2 ekspresyonlarının da yükseldiği saptanmıştır. Buna karşın miR-221-5p düzeyinde anlamlı bir değişiklik gözlenmemiştir.

Sonuç: Dirençli CSC'ler, özellikle ilaç seçilimiyle oluşan kök hücre benzeri durumda, miR-221/222–MDR1/BCL2 yükünü eksozomlara seçici olarak paketlemektedir. İn vitro A549 KHDAK modeli kullanılarak geliştirilen bu sferoid tabanlı yaklaşım, dirençle ilişkili eksozomal RNA yükünün standartlaştırılmış şekilde profillenmesine olanak sağlamaktadır. Ancak bu bulguların translasyonel biyobelirteç olarak kullanılabilmesi için farklı deneysel modellerde ve klinik örneklerde doğrulanması gerekmektedir.

Bu çalışma Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından desteklenen TYL-2022-2473 kodlu proje kapsamında gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Küçük hücreli dışı akciğer kanseri; A549; gemsitabin direnci; kanser kök hücreleri; sferoid kültürü; eksozomlar; eksozom alımı; miR-221/222.