Merkezi Kompozit Tasarım ile Atık Su Gideriminde Biyosorpsiyon Süreci Optimizasyonu


Çiftçi E., Nural Yaman B., Buruk Şahin Y.

45. Yöneylem Araştırması ve Endüstri Mühendisliği Ulusal Kongresi., İstanbul, Türkiye, 29 Haziran - 01 Temmuz 2026, ss.1-2, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.1-2
  • Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Su, canlı organizmaların yaşamını sürdürebilmesi ve ekosistemlerin devamlılığının sağlanabilmesi açısından en temel doğal kaynaklardandır. Bununla birlikte, kirleticiler ve özellikle endüstriyel atık sularda bulunan reaktif boyalar, su kaynaklarının kirlenmesine neden olmakta ve kaynakların kullanılabilirliğini önemli ölçüde azaltmaktadır. Özellikle endüstriyel ve evsel atıkların yeterli arıtma ve geri kazanım süreçlerinden geçirilmeden doğrudan suya karıştırılması, su kirliliğinin giderek artmasına ve çevresel sorunların daha ciddi boyutlara ulaşmasına yol açmaktadır. Boya içeren atık sular, su ortamlarında ışık geçirgenliğini azaltmakta, çözünmüş oksijen miktarında düşüşe neden olmaktadır. Bunun yanı sıra, bu dirençli organik bileşiklerin büyük bir kısmı toksik, mutajenik ve kanserojen özellik göstermeleri nedeniyle çevre ve insan sağlığı açısından önemli riskler oluşturmaktadır. Bu bağlamda, renkli endüstriyel atık suların etkin bir şekilde arıtılması ve suyun yeniden kullanıma kazandırılması, çevresel kirliliğin azaltılması ve sürdürülebilir su yönetiminin sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma kapsamında, Yanıt Yüzey Yöntembilimi kullanılarak % biyosorpsiyon için en iyi tasarım düzeyleri araştırılmıştır. Merkezi kompozit tasarım ile çalkalama hızı, biyokütle miktarı ve boyar madde konsantrasyonu için literatür araştırması sonuçlarıyla belirlenen faktör düzeyleri seçilerek varyans analizi çalışması yapılmış ve tahmin denklemleri elde edilmiştir. Yanıt Yüzey Yöntembilimi analizleri için Design Expert yazılımı kullanılmıştır. Bu çalışma ile, biyosorpsiyon sürecinde Reaktif Mor 1 gideriminde en etkili faktörün biyokütle miktarı olduğu tespit edilmiştir. İleriki çalışmalar için ön veri oluşturmuştur