28.Ulusal Farmakoloji Kongresi, Antalya, Türkiye, 20 - 23 Kasım 2025, ss.15, (Özet Bildiri)
Amaç:
Subaraknoid kanama (SAK) genellikle kafa travması veya anevrizma rüptürü
nedeniyle dura mater ve pia mater arasındaki subaraknoid boşlukta meydana gelen
ve hayatı tehdit eden bir durumdur. SAK'ın yaygın bir komplikasyonu olan serebral
vazospazm kanamadan sonraki dördüncü ve yedinci günler arasında en üst düzeye
çıkar ve hastaların yaklaşık %70'inde görülür. Kannabidiol (CBD)
anti-inflamatuar, antioksidan ve vazodilatör özellikleri dahil olmak üzere
potansiyel terapötik etkiler göstermiştir. Çalışmamızda SAK oluşturulan
sıçanlarda CBD'nin vazospazm üzerindeki etkilerini araştırmayı amaçladık.
Yöntem:
Sıçanlar altı gruba ayrıldı: cerrahi yapılmayan kontrol grubu (Grup1), tedavi
edilmemiş SAK grubu (Grup 2) ve SAK oluşturulduktan sonra intraperitoneal
enjeksiyonlarla sırasıyla 50 mg CBD (Grup 3), 100 mg CBD (Grup 4),200 mg CBD
(Grup 5) veya 0.05 mg Nimodipin (Grup 6). SAK'dan sonraki 7. gün, sıçanlar
derin anestezi altında beyin dokusu toplamak için ötenazi edilmiştir.
Bulgular:
Total protein seviyeleri, CBD tedavisi ile doz bağımlı olarak artarak, nöroprotektif
etkiler gösteren en yüksek seviyelere CBD200 grubunda ulaştı. IL-1B ve IL-6
seviyeleri, özellikle CBD50 grubunda olmak üzere CBD ile tedavi edilen gruplarda
önemli ölçüde düşüktü. Glutamat ve miyeloperoksidaz (MPO) seviyeleri CBD ile
tedavi edilen gruplarda önemli ölçüde azaldı. Pro-apoptotik belirteçler Caspase
3 (CAS3) ve BAX'ın azaldığını ve anti-apoptotik belirteç BCL2'nin arttığını gösterdi.
Sonuç: Bu
çalışma ile CBD'nin SAK sonrası vazospazm şiddetini azaltmada ve sonuçları iyileştirmede
potansiyel etki gösterdiği, gelecekteki klinik uygulamalar için de bir
alternatif olabilecektir.
Eskişehir
Osmangazi Üniversitesi Bilimsel Araştırmalar Komisyonu tarafından TDK-2023-2644
no lu projesi olarak desteklenmiştir.
Anahtar kelimeler:
Subaraknoid kanama, Vazospazm, Kannabidiol, Sıçan