Akademik Veri Yönetim Sistemi
3. Ulusal HematoOnkoGenetik Kongresi, Antalya, Türkiye, 27 - 30 Kasım 2025, ss.136, (Özet Bildiri)
GATA2 mutasyonları, hematopoetik kök hücrelerin farklılaşması ve immün sistemin gelişiminde kritik rol oynayan transkripsiyon faktörünü etkileyerek kök hücre rezervinde azalmaya, immün yetmezlik tablolarına ve ilerleyen dönemde myelodisplastik sendrom (MDS) ile akut myeloid lösemi (AML) gelişim yatkınlığına neden olur. SAMD9 ve SAMD9L genlerinin somatik varyantları ise hücre proliferasyonunu baskılayan etkileri nedeniyle hematopoetik hücrelerde kontrolsüz hücre büyümesini kısıtlamaktadır. Bu baskıyı ortadan kaldırmaya yönelik “adaptif monozomi 7” gelişimi, başlangıçta klonal kurtuluş mekanizması olarak tanımlansa da, aynı zamanda malign transformasyon için güçlü bir zemin hazırlamaktadır. Bu tabloya eklenen SETBP1 mutasyonları ise özellikle monozomi 7 zemininde hücre proliferasyonunu artıran onkojenik sinyal yolaklarını aktive eder ve agresif seyirli MDS/AML fenotipi ile yakından ilişkilidir. Bu bildiride aplastik anemi şüphesi ile takipli olan 7 yaşındaki kız hastayı sunmaktayız. Hastada yapılan DEB testi normal olarak sonuçlanmış olup yapılan kemik iliği biyopsisinden gerçekleştirilen sitogenetik ve FISH analizlerinde %45,65 oranında Monozomi 7 saptanmıştır. Eş zamanlı olarak periferik kan örneğinden çalışılan tüm ekzom dizileme (WES) analizinde ACMG kriterlerine göre Patojenik olarak sınıflandırılan heterozigot GATA2 (NM_032638.5):c.915_916del varyantı tespit edilmiştir. Hastadan çalışılan somatik NGS panelinde ise Tier1A olarak sınıflandırılan SETBP1 (NM_015559.2):c.2608G>A (p.Gly870Ser) (VAF %27) ve Tier 3 olarak sınıflandırılan SAMD9 (NM_001193307.1):c.4586G>A (p.Arg1529His) (VAF %24) varyantları saptanmıştır. Hastadan alınan bukkal sürüntü örneğinden elde edilen genomik DNA örneğinde ilgili varyantlar incelenmiş olup GATA2 varyantı germline olarak değerlendirilmiştir. SAMD9 mutasyonu Tier3 olarak sınıflandırılmış olsa da literatürde daha önce Sahoo ve ark. (2021) yaptığı 548 pediatrik MDS hastasından oluşan kohort çalışmasında bir hastada somatik klonda tespit edilmiştir. Yine literatürde germline GATA2 mutasyonu ile birlikte somatik SAMD9 mutasyonu görülen bir olguya rastlanmamış olup ilgili varyantlar kötü prognoz ile ilişkilendirilmiş ve hasta 8 yaşında kemik iliği nakli sonrası erken dönemde enfeksiyon ve kanama komplikasyonları nedeni ile kaybedilmiştir. Hematopoetik maligniteler, germline düzeydeki predispozisyon gen defektleri ile somatik mutasyonların ve kromozomal anomalilerin etkileşimi sonucu ortaya çıkan çok basamaklı bir moleküler evrim sürecini yansıtır. Bu nedenle olgumuz, germline GATA2 mutasyonu ile somatik SAMD9 ve SETBP1 varyantlarıyla birlikte monozomi 7 saptanması açısından literatürde nadir ve özgün bir örnek oluşturmaktadır. Bu bulguların birlikte değerlendirilmesi, hematopoetik malignitelere giden çok basamaklı moleküler mekanizmanın önemini vurgulamaktadır.