Akademik Veri Yönetim Sistemi
23. Uluslararası Katılımlı Biyoteknoloji Kongresi, Ankara, Türkiye, 23 - 25 Ekim 2025, ss.87, (Özet Bildiri)
Giriş
Endodonti uygulamalarının temel amaçlarından biri kök kanallarının temizlenmesi ve dezenfekte edilmesidir. Bu
amaçla çeşitli kimyasal çözeltiler ve enstrümanlar kullanılmaktadır. Ancak kanal içi enstrümantasyon sonucunda
kök kanal duvarlarında smear tabakası oluşur. Bu tabaka, mikroorganizma adezyonunu artırarak dezenfektanların
etkinliğini azaltır ve dolgu materyalinin adaptasyonunu olumsuz etkiler. Klinik uygulamalarda en yaygın
kullanılan şelasyon ajanı etilendiamintetraasetik asit (EDTA)’dır. Bununla birlikte, EDTA’nın çevresel kirletici
özelliği alternatif irrigasyon solüsyonlarının geliştirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, EDTA’ya
alternatif olarak önerilen glikolik asit (GA), fitik asit (FA) ve salisilik asit (SA) çözeltilerinin, endodontopatojen
E. faecalis biyofilmi üzerindeki antimikrobiyal etkilerinin değerlendirilmesidir.
Gereçler ve Yöntemler
Çalışmada in vitro ve ex vivo endodontik enfeksiyon modeli olarak E. faecalis biyofilmi kullanıldı. Gruplar şu
şekilde belirlendi: negatif kontrol (salin); pozitif kontroller (%17 EDTA, %2 klorheksidin [CHX], ampisilin
[Amp]); deney grupları (%10 GA, %1 FA, %10 SA). Antibakteriyel aktivite, modifiye disk difüzyon yöntemi ile
test edildi. Kültür plaklarında elde edilen koloniler steril öze ile alınarak Mueller-Hinton besiyerine inoküle edildi
ve 37 °C’de 1–2 saat inkübe edildi. Süspansiyonlar 0,5 McFarland (10⁸ CFU/mL) bulanıklığa ayarlandı. Gruplar,
6 mm çaplı steril sellüloz disklere emdirildi ve kurutulduktan sonra agar yüzeyine yerleştirildi. Deneyler üç
tekrarlı yürütüldü; 37 °C’de 18–24 saat inkübasyon sonrası inhibisyon zon çapları ölçüldü. Biyofilm yapıları
ayrıca numunelerin Au-Pd kaplaması sonrası taramalı elektron mikroskobu (SEM) ile incelendi.
Bulgular
En geniş inhibisyon zonu CHX grubunda (35 mm) elde edildi. Bunu sırasıyla EDTA (28 mm), GA (16 mm), FA
ve Amp (15 mm) ve SA (12 mm) izledi. SEM bulgularında kontrol grubunda yoğun biyofilm yapısı,
ekzopolisakkarit ve ekstraselüler polimerik matriks gözlendi. EDTA grubunda biyofilme rastlanmadı. GA
grubunda hücrelerde füzyon hasarı, yüzey blebleri ve morfolojik bozukluklar izlendi. FA, SA ve Amp gruplarında
da benzer değişiklikler, ancak daha sınırlı düzeyde görüldü.
Sonuç ve tartışma
Yenilikçi irrigasyon çözeltilerinin antimikrobiyal potansiyeli karşılaştırmalı olarak ortaya konmuştur. Ancak
EDTA’ya kıyasla GA, FA ve SA daha düşük antimikrobiyal etkinlik göstermiştir.
Anahtar kelimeler: Glikolik asit; Fitik asit; Salisilik asit; EDTA; Enterococcus faecalis
Teşekkür: Bu araştırma, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi
tarafından desteklenmiştir. (Proje No: FDK-2025-3555).