Alî Şîr Nevâyî’nin Farsça Kasideleri-VIII

Creative Commons License

Kartal A., Eraslan S.

Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi , cilt.10, sa.2, ss.574-596, 2026 (TRDizin)

Özet

Nevâyî’nin Farsça Dîvân’ı; gazel, müseddes, terkîb-bend, rübâ’î, kıt’a, tarih, lugaz, muammâ, müfred, Molla Câmî için yazılan mersiye ile “Sitte-i Zarûriyye” isimli kasidelerden oluşmaktadır. Ayrıca Nevâyî’nin Türkiye’de bulunan Farsça dîvânının yazma nüshalarında yer almayan ve “Fusûl-i Erba’a” başlığını taşıyan dört kasidesi daha mevcuttur. “Fusûl-i Erba’a”; dört mevsimden söz eden “Seretân”, “Hazân”, “Bahâr” ve “Dey” isimli dört kasideden oluşmaktadır. Nevâyî’nin Farsça kasidelerinin Türkçe tercümelerini ihtiva eden, Kâbil ve Taşkent neşirleri mukayese edilerek hazırlanan bu çalışmanın ilk dört tefrikasında, “Fusûl-i Erba’a”da yer alan kasidelere sırasıyla yer verilmiştir. Beşinci tefrikada “Sitte-i Zarûriyye”de yer alan “dîbâce” ile “Sitte-i Zarûriyye”nin ilk kasidesi olan “Rûhu’l-kuds”, altıncı tefrikada ikinci kaside olan “Aynu’l-hayât” ele alınarak Türkçeye tercüme edilmiştir. “Sitte-i Zarûriyye”nin üçüncü kasidesi “Tuhfetü’l-efkâr”, bir başka araştırmacı tarafından Türkçeye tercüme edildiği için bu seride ayrıca ele alınmamıştır. Yedinci tefrika, “Sitte-i Zarûriyye”nin dördüncü kasidesi olan “Kûtu’l-kulûb”un tercümesini ihtiva etmektedir. Bu sekizinci tefrika ise “Sitte-i Zarûriyye”nin beşinci kasidesi olan “Minhâcü’n-necât”ın Türkçe tercümesinden oluşmaktadır.
Nevâyî's Persian Dîvân; It consists of ghazal, müseddes, terkîb-bend, rübâ'î, kıt’a, history, lugaz, muammâ, müfred, elegy written for Molla Câmî and qasidas called “Sitte-i Zarûriyye”. In addition, there are four more qasidas titled "Fusûl-i Erba'a", which are not included in the manuscripts of Nevâyî's Persian divan in Turkey. “Fusûl-i Erba’a”; It consists of four qasidas titled "Seretan", "Hazân", "Spring" and "Dey", which talk about the four seasons. In the first four serials of this study, which contains the Turkish translations of Nevâyî's Persian qasidas and was prepared by comparing the Kabul and Tashkent editions the qasidas found in “Fusûl-i Erba‘a” are presented in sequence. In the fifth serial, "dîbâce" in "Sitte-i Zarûriyye" and "Rûhu'l-kuds" the first qasidas of "Sitte-i Zarûriyye"; and in the sixth serial, the second qasidas, "Aynu'l-hayât", were translated into Turkish. The third qasida of “Sitte-i Zarûriyye”, “Tuhfetü’l-efkâr”, is not discussed separately in this series because it was translated into Turkish by another researcher. The seventh serial contains the translation of "Kûtu'l-kulûb", the fourth qasida of "Sitte-i Zarûriyye". This eighth serialization consists of the Turkish translation of "Minhâcü'n-necât", the fifth qasida of "Sitte-i Zarûriyye".