15th International ZEUGMA CONGRESS ON SCIENTIFIC RESEARCH, Gaziantep, Türkiye, 19 - 21 Ocak 2026, ss.433-439, (Tam Metin Bildiri)
Türkiye iklim koşulları nedeniyle küresel ısınmanın potansiyel etkilerinden zarar görebilecek ülkeler arasında yer almaktadır. Küresel ısınmanın etkisiyle ülkemizde zaman zaman yaşanan düşük sıcaklıklar bitkisel üretim üzerinde olumsuz etkiler yaratmakta ve sorunların çözümü için yeni alternatifler geliştirilmektedir. Denemeler 2021 ve 2024 yıllarında Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Ziraat Fakültesi deneme alanlarında, farklı ekim zamanı ve aminoasit uygulamalarının kuru fasulyede morfolojik özellikler ve verime etkilerini araştırmak ve düşük sıcaklık gibi stres koşullarında biyostimülantların verime etkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Denemeler tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre dört tekrarlamalı olarak kurulmuş, ana parsellere ekim zamanları (10 Nisan, 20 Nisan ve 30 Nisan) alt parsellere ise aminoasit uygulamaları (kontrol; tohum kaplama; yapraktan uygulama; tohum kaplama + yapraktan uygulama) yerleştirilmiştir. İncelenen özellikler bakımından bitki boyu ve ilk bakla yüksekliği üçüncü ekim zamanında en iyi sonuçları gösterirken, ana dal sayısı ve tane verimi ikinci ekim zamanında en iyi sonuçları göstermiştir. Bitki boyu ve tane verimi için tohum kaplama + yapraktan uygulama parsellerinde en yüksek değerlere ulaşılmıştır. Araştırmamızda tane verimi dikkate alındığı zaman aminoasit uygulamalarının düşük sıcaklık stresini belirli düzeyde tolere edebildiği sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak; Eskişehir bölgesi için kuru fasulye tarımında Nisan ayı sonunda ekim ve tohum kaplama + yapraktan uygulama şeklindeki aminoasit uygulaması tavsiye edilmektedir.