İMAR PLANLARININ İPTALİ VE DEĞİŞTİRİLMESİNİN KAZANILMIŞ HAKLAR YÖNÜNDEN ETKİLERİ
INONU UNIVERSITY LAW REVIEW, cilt.17, sa.1, ss.269-293, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 17 Sayı: 1
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.21492/inuhfd.1813760
- Dergi Adı: INONU UNIVERSITY LAW REVIEW
- Derginin Tarandığı İndeksler: EBSCO Legal Collection, EBSCO Legal Source, HeinOnline-Law Journal Library, Law Journal Library (HeinOnline), Legal Collection (EBSCO), Legal Source (EBSCO), vLex, TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.269-293
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
İmar planları, hukuki nitelik yönünden çoğunlukla düzenleyici işlemler olarak sınıflandırılmaktadır. Yüksek mahkemenin süregelen içtihatlarında, anılan niteliği itibarıyla imar planlarının ilgililerine kazanılmış hak doğuramayacağı kabul edilmiştir. Bununla birlikte imar planlarının iptali veya değiştirilmesi halinde, söz konusu plan hükümlerine dayanılarak tesis edilen işlemlerin ve bu işlemler doğrultusunda elde edilen kazanılmış hakların nasıl etkileneceği halen devam eden bir tartışma konusu olup imar hukuku bağlamında önemli bir yer tutmaktadır. Söz konusu öneme binaen hazırlanan bu çalışmanın amacı, imar hukuku bakımından mevzuatta tanımı bulunmayan kazanılmış hak müessesesinin, imar planlarının değiştirilmesi ve iptal edilmesi ekseninde nasıl şekilleneceğini Danıştay içtihatları çerçevesinde incelemektir. Bu doğrultuda, öncelikle kazanılmış hak müessesesinin imar hukuku bağlamında sınırları ve özelliklerine odaklanılacaktır. Bu eksende, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi alınması ile yapının inşaatına başlanmış olmasının kazanılmış hak bakımından yeri tartışılacaktır. Ardından imar planlarının iptal edilmesi veya değiştirilmesi durumunda kazanılmış hakların bundan nasıl etkileneceği, yıkım kararlarında yapı bedelinin ödenmesi ve iyiniyetli yapı sahibinin zararlarının giderilmesi hususları ele alınacaktır.
Zoning plans have been classified by the Council of State as regulatory acts in terms of their legal nature. In the ongoing case law of the high court, it has been accepted that zoning plans cannot give rise to acquired rights for the parties concerned due to their aforementioned nature. However, in the event of the cancellation or modification of zoning plans, how the transactions established based on the provisions of the said plans and the acquired rights obtained in line with these transactions will be affected is still a matter of ongoing debate and occupies an important place in the context of zoning law. Given this importance, the purpose of this study is to examine, within the framework of the Council of State’s case law, how the institution of acquired rights, which is not defined in the legislation in terms of zoning law, takes shape in the context of the modification and cancellation of zoning plans. In this regard, the boundaries and characteristics of the institution of acquired rights in the context of zoning law will be examined first. In this context, the role of obtaining a building permit and a building occupancy permit and commencing construction in terms of acquired rights will be discussed. Subsequently, the study will address how acquired rights are affected in the event of the cancellation or modification of zoning plans, the payment of the building value in demolition decisions, and the compensation of damages incurred by the bona fide building owner.