Akademik Veri Yönetim Sistemi
Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi, sa.1, ss.539-575, 2026 (TRDizin)
Doğal afetler, ortaya çıkardıkları büyük can ve mal kayıplarının yanı sıra, çeşitli hukuki sorunlara yol açarak hukuk dünyasında da önemli etkiler doğurmaktadır. Bu afetlerden biri olarak sel vakıaları hem sık görülmeleri hem de sonuçlarının ağır olması nedeniyle sorumluluk hukuku bakımından ayrı bir öneme sahiptir. Sel vakıası nedeniyle ortaya çıkan zararlardan kimin hangi hukuki sebep veya sebeplerle sorumlu olacağı, selin mevcut bir borç ilişkisinde tarafların yükümlülüklerini ne ölçüde etkilediği ve sorumluluktan kurtulma sebebi sayılıp sayılmayacağı, yargı kararlarında sıkça değerlendirilen konular arasındadır.
Sel her somut olayın koşullarına göre farklı hukuki etkilere yol açsa da genel olarak mücbir sebep kapsamında değerlendirilme potansiyeline sahiptir. Bu çalışmada sel olayının sorumluluk hukuku bakımından doğurduğu etkiler incelenmiştir. Bu kapsamda selin, mücbir sebep niteliği taşıyıp taşımadığı ve böylece illiyet bağına etkisi, mücbir sebebin şartları ve hukuki sonuçları ile doktrin ve Yargıtay kararları ışığında ele alınmıştır. Çalışmada selin beklenmeyen hal niteliği, aşırı ifa güçlüğü oluşturması ve idarenin sorumluluğuna etkisi de incelenmiştir. Ayrıca kira, eser, satış, saklama ve sigorta sözleşmeleri özelinde selin tarafların sorumluluklarına yansıması ele alınmış ve özellikle yargı uygulamasında sel vakıasına atfedilen etki değerlendirilmiştir.
Natural disasters, in addition to causing significant loss of life and property, give rise to various legal issues and therefore have substantial implications for the legal sphere. Among these disasters, floods hold particular importance in the context of liability law due to both their frequency and the severity of their consequences. Questions such as who is liable for the damages caused by a flood, on what legal grounds such liability is based, to what extent a flood affects the parties’ obligations within an existing contractual relationship, and whether it may constitute a ground for exemption from liability are frequently examined in judicial decisions. Whereas the legal effects of a flood vary depending on the circumstances of each individual case, it generally has the potential to be evaluated within the scope of force majeure. This study examines the legal implications of floods in terms of liability law. In this context, the conditions and legal consequences of force majeure, as well as its effect on the causal link, are discussed in light of doctrinal views and decisions of the Court of Cassation. The study also considers whether a flood constitutes an unforeseen event, whether it gives rise to excessive difficulty of performance, and its implications for administrative liability. Moreover, the reflection of floods on the parties’ responsibilities under lease, construction, sales, bailment, and insurance contracts is analysed, with particular emphasis on the legal effects attributed to floods in judicial practice.