Akademisyenlerde Ses Yorgunluğu ve Ses Yorgunluğuna Sebep Olabilecek Faktörlerin İncelenmesi: Kesitsel Araştırma


SUBAŞI D., BALO E.

Türkiye Klinikleri Sağlık Bilimleri Dergisi, cilt.11, sa.3, ss.790-800, 2026 (TRDizin)

Özet

Amaç: Ses yorgunluğu, sesin yanlış şekilde uzun süreli kullanımına bağlı olarak oluşabilmektedir ve profesyonel ses kullanıcıları arasında yay gın olarak karşılaşılan bir ses problemi olarak bilinmektedir. Bu çalışmada, profesyonel ses kullanıcılarından olan akademisyenlerde ses yorgunluğunu belirleme ve akademisyenlerde ses yorgunluğuna sebep olabilecek faktörle rin ses yorgunluğunu ne düzeyde etkilediğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Araştırmaya daha önce ses terapisi almamış, Türki ye’deki çeşitli üniversitelerde aktif olarak çalışan 58 (42 kadın, 16 erkek) akademisyen katılmıştır. Veriler Ses Yorgunluğu Ölçeği (SYÖ) ve “Akade misyenlerde Ses Yorgunluğunu Etkileyen Faktörler” anketiyle Google Form lar aracılığıyla çevrim içi ortamda toplanmıştır. Toplanan verilerin istatistiği SPSS 23.0 paket programı ve Jamovi aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Bul gular: Doktor Öğretim Üyesi-Doçent ve Öğretim Görevlisi-Doçent arasında SYÖ’nün 1 ve 2. Faktörlerinde anlamlı bir fark bulunmuştur (F(4, 53)=4,082 p=0,006; F(4, 53)=3,034 p=0,025) ancak 3. Faktördeki fark anlamlı değildir (p>0,05). Ders aralarında ses dinlendirme durumuyla SYÖ’nün 1. Faktörü arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Sesini dinlendirmeyenlerin SYÖ’nün 1. faktöründen almış olduğu skorlar anlamlı düzeyde daha yüksektir (U=287,500, p=0,041). Günlük, haftalık ortalama ders saati, çay-kahve içme durumu ile SYÖ skorları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Sonuç: SYÖ sonuçlarına göre akademisyenlerin ses yorgunluğu yaşadığı gö rülmüştür. Ayrıca akademisyenlerin unvanları arasındaki fark da göze çarp maktadır. Ses yorgunluğu ve ses bozuklukları konusunda risk altında olan akademisyenlerde ses sağlığına yönelik farkındalık arttırılmalı, ses bozuk luğu gelişme riskine yönelik önlemler göz önünde bulundurulmalıdır.
Objective: Vocal fatigue can occur due to prolonged mis use of the voice. It is particularly prevalent among professional voice users. This study aims to assess vocal fatigue among academics who are profes sional voice users and to investigate factors that may cause or contribute to it. Material and Methods: Fifty-eight (42 women and 16 men) academics who had not previously received voice therapy and who were actively em ployed at various universities in Türkiye participated in the study. Data were collected online via Google Forms using the Vocal Fatigue Index (VFI) and the “Factors Affecting Vocal Fatigue in Academics” survey. Sta tistical analysis was conducted using SPSS version 23.0 and Jamovi. Re sults: A significant difference was observed between Assistant Professors- Associate Professors and Lecturers-Associate Professors in Factors 1 and 2 of the VFI (F(4, 53)=4.082, p=0.006; F(4, 53)=3.034, p=0.025), while the difference in the third factor was not significant (p>0.05). Addition ally, a significant relationship was found between voice rest during breaks and the first factor of the VFI. Those who did not rest their voices scored significantly higher on the first factor (U=287.500, p=0.041). No significant differences were found regarding daily and weekly class hours, tea/coffee consumption, and VFI scores (p>0.05). Conclusion: The VFI results indi cate that academics experience vocal fatigue, with notable differences among academic titles. There is a need to enhance awareness of vocal health among academics, and preventive measures against vocal disorders should be implemented.