SÜRELİ VAKIFLAR VE TÜKETİM VAKIFLARI: TÜRK HUKUKUNDA BİR BOŞLUK VE ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, sa.1, ss.1771-1792, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: Sayı: 1
- Basım Tarihi: 2026
- Dergi Adı: Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.1771-1792
- Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalıĢmada, Türk hukuk sisteminde açıkça düzenlenmemiĢ olan “süreli vakıf ve tüketim vakfı” müesseseleri karĢılaĢtırmalı hukuk perspektifinden incelenmiĢtir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 101. maddesinde yer alan vakfın “belirli ve sürekli bir amaca” hizmet etmesi gerektiği yönündeki ilke, süreli vakıfların ve tüketim vakıflarının kurulmasının önünde bir engel olarak yorumlanmaktadır. Ancak, Yargıtay’ın zımni kabulleri, doktrindeki esnek yorumlar ve bu alandaki küresel eğilimler, bu katı yorumun sorgulanmasını zorunlu kılmaktadır. Bu çalıĢma ile, özellikle Alman ve Ġsviçre hukukunda yer alan “Stiftung auf Zeit” (süreli vakıf) ve “Verbrauchsstiftung” (tüketim vakfı) müesseselerinden hareketle Türk hukukundaki söz konusu boĢluğun giderilmesi için somut de lege ferenda öneriler sunulmaktadır. Süreli vakıfların ve tüketim vakıflarının hukuki statüsünün netleĢtirilmesinin, kurucu iradesine saygıyı artıracağı, hukuki belirliliği sağlayacağı ve Türkiye’deki vakıf ekosistemini daha dinamik ve etkili hale getireceği savunulmaktadır.
This study offers a comparative legal analysis of “temporary foundations” and “consumption foundations”, two concepts not explicitly regulated within the Turkish legal system. The principle enshrined in Article 101 of the Turkish Civil Code (TMK) No. 4721, which mandates that a foundation must serve a “specific and permanent purpose”, is widely interpreted as precluding the establishment of temporary and consumption-based foundations. However, tacit precedents from the Court of Cassation, flexible interpretations within legal doctrine, and prevailing global trends necessitate a re-examination of this stringent interpretation. To address this legal gap, this study presents concrete de lege ferenda proposals, drawing inspiration from the German and Swiss legal concepts of “Stiftung auf Zeit” (temporary foundation) and “Verbrauchsstiftung” (consumption foundation). This paper argues that clarifying the legal status of temporary and consumption-based foundations would better uphold the founder’s intent, enhance legal certainty, and foster a more dynamic and effective foundation sector in Turkey.