İşitme yetersizliği olan çocuklarda işaret dili kullanımının sözel dil gelişimi üzerindeki etkileri konusunda ebeveyn görüşlerinin incelenmesi

Tutuk T.

Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, vol.17, no.63, pp.299-313, 2026 (TRDizin)

  • Publication Type: Article / Article
  • Volume: 17 Issue: 63
  • Publication Date: 2026
  • Doi Number: 10.70736/ijoess.1678
  • Journal Name: Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi
  • Journal Indexes: MLA - Modern Language Association Database, TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Page Numbers: pp.299-313
  • Eskisehir Osmangazi University Affiliated: Yes

Abstract

İşitmeyetersizliğiolançocuklarınerkendönemdesözeldillebirlikteişaretdiliniedinmelerikonusundakiaraştırmalar,işaretdilininetkilerineilişkinfarklıbulgularsunmaktadır.Buaraştırmada,anadilolaraksözeldiliedinmiş,ilerleyenyaşlardaikincidilolarakTürkİşaretDili’ni(TİD)öğrenenişitmeyetersizliğiolançocuklarınTİD’ikullanmalarınınsözeldilbecerileriüzerindekietkileriniebeveynlerinindeneyimvegörüşlerinedayalıolarakincelemekamaçlanmıştır.Nitelaraştırmayöntemlerindenfenomenolojideseniyletasarlananaraştırmaylaulaşılanverilertümevarımsalolarakanalizedilmiştir.BulgulartanılanmasürecindevesonrasındauzmanlartarafındanebeveynlereTİD’eilişkinbilgilendirmeyapılmadığınıveçocuklarınilkeğitimyaşantılarınınişitsel-sözelyöntemleeğitimverenkurumlardaolduğunugöstermektedir.Katılımcıebeveynler,çocuklarınınfarklısosyalbağlamlardaakranlarıylailetişimleriyoluylaTİD’iöğrendikleriniveişaretdilininhemsözeldilgelişimihemdesosyalgelişimboyutundaolumluetkisiolduğunubelirtmişlerdir.Bulgular,katılımcıebeveynlerinTİD’inerkendönemindeedinilmesininsözeldiliolumsuzetkileyebileceğiyönündekikaygılarınakarşın,sözeldiledinimisonrasındaişaretdilininöğrenilmesininyararlıolacağıyönündedir.Sonuçolarak,mevcuteğitimprogramları,ailelerinTİD’eilişkinbilgieksikleriveuzmanlarınişaretdilineyönelikolumsuzbakışaçılarınedenleriyleebeveynlerinişaretdilininsözeldilgelişimisonrasındaedinilmesinidahauygunbulduğusöylenebilir.Budoğrultudaerkençocuklukdönemindesunulacak,aileeğitiminidekapsayanTİDeğitimprogramlarınınoluşturulması;ailelerinveuzmanlarınTİDkonusundabilgilendirilmeleriönerilmektedir.