İşitme yetersizliği olan çocuklarda işaret dili kullanımının sözel dil gelişimi üzerindeki etkileri konusunda ebeveyn görüşlerinin incelenmesi

Tutuk T.

Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, cilt.17, sa.63, ss.299-313, 2026 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 17 Sayı: 63
  • Basım Tarihi: 2026
  • Doi Numarası: 10.70736/ijoess.1678
  • Dergi Adı: Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: MLA - Modern Language Association Database, TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.299-313
  • Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

İşitmeyetersizliğiolançocuklarınerkendönemdesözeldillebirlikteişaretdiliniedinmelerikonusundakiaraştırmalar,işaretdilininetkilerineilişkinfarklıbulgularsunmaktadır.Buaraştırmada,anadilolaraksözeldiliedinmiş,ilerleyenyaşlardaikincidilolarakTürkİşaretDili’ni(TİD)öğrenenişitmeyetersizliğiolançocuklarınTİD’ikullanmalarınınsözeldilbecerileriüzerindekietkileriniebeveynlerinindeneyimvegörüşlerinedayalıolarakincelemekamaçlanmıştır.Nitelaraştırmayöntemlerindenfenomenolojideseniyletasarlananaraştırmaylaulaşılanverilertümevarımsalolarakanalizedilmiştir.BulgulartanılanmasürecindevesonrasındauzmanlartarafındanebeveynlereTİD’eilişkinbilgilendirmeyapılmadığınıveçocuklarınilkeğitimyaşantılarınınişitsel-sözelyöntemleeğitimverenkurumlardaolduğunugöstermektedir.Katılımcıebeveynler,çocuklarınınfarklısosyalbağlamlardaakranlarıylailetişimleriyoluylaTİD’iöğrendikleriniveişaretdilininhemsözeldilgelişimihemdesosyalgelişimboyutundaolumluetkisiolduğunubelirtmişlerdir.Bulgular,katılımcıebeveynlerinTİD’inerkendönemindeedinilmesininsözeldiliolumsuzetkileyebileceğiyönündekikaygılarınakarşın,sözeldiledinimisonrasındaişaretdilininöğrenilmesininyararlıolacağıyönündedir.Sonuçolarak,mevcuteğitimprogramları,ailelerinTİD’eilişkinbilgieksikleriveuzmanlarınişaretdilineyönelikolumsuzbakışaçılarınedenleriyleebeveynlerinişaretdilininsözeldilgelişimisonrasındaedinilmesinidahauygunbulduğusöylenebilir.Budoğrultudaerkençocuklukdönemindesunulacak,aileeğitiminidekapsayanTİDeğitimprogramlarınınoluşturulması;ailelerinveuzmanlarınTİDkonusundabilgilendirilmeleriönerilmektedir.