Akademik Veri Yönetim Sistemi
Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, cilt.17, sa.63, ss.299-313, 2026 (TRDizin)
İşitmeyetersizliğiolançocuklarınerkendönemdesözeldillebirlikteişaretdiliniedinmelerikonusundakiaraştırmalar,işaretdilininetkilerineilişkinfarklıbulgularsunmaktadır.Buaraştırmada,anadilolaraksözeldiliedinmiş,ilerleyenyaşlardaikincidilolarakTürkİşaretDili’ni(TİD)öğrenenişitmeyetersizliğiolançocuklarınTİD’ikullanmalarınınsözeldilbecerileriüzerindekietkileriniebeveynlerinindeneyimvegörüşlerinedayalıolarakincelemekamaçlanmıştır.Nitelaraştırmayöntemlerindenfenomenolojideseniyletasarlananaraştırmaylaulaşılanverilertümevarımsalolarakanalizedilmiştir.BulgulartanılanmasürecindevesonrasındauzmanlartarafındanebeveynlereTİD’eilişkinbilgilendirmeyapılmadığınıveçocuklarınilkeğitimyaşantılarınınişitsel-sözelyöntemleeğitimverenkurumlardaolduğunugöstermektedir.Katılımcıebeveynler,çocuklarınınfarklısosyalbağlamlardaakranlarıylailetişimleriyoluylaTİD’iöğrendikleriniveişaretdilininhemsözeldilgelişimihemdesosyalgelişimboyutundaolumluetkisiolduğunubelirtmişlerdir.Bulgular,katılımcıebeveynlerinTİD’inerkendönemindeedinilmesininsözeldiliolumsuzetkileyebileceğiyönündekikaygılarınakarşın,sözeldiledinimisonrasındaişaretdilininöğrenilmesininyararlıolacağıyönündedir.Sonuçolarak,mevcuteğitimprogramları,ailelerinTİD’eilişkinbilgieksikleriveuzmanlarınişaretdilineyönelikolumsuzbakışaçılarınedenleriyleebeveynlerinişaretdilininsözeldilgelişimisonrasındaedinilmesinidahauygunbulduğusöylenebilir.Budoğrultudaerkençocuklukdönemindesunulacak,aileeğitiminidekapsayanTİDeğitimprogramlarınınoluşturulması;ailelerinveuzmanlarınTİDkonusundabilgilendirilmeleriönerilmektedir.