Glikoz Kontrolü ile Trombosit İndeksleri Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi
XXVI. Ulusal Klinik Biyokimya Kongresi, Muğla, Turkey, 23 - 26 April 2026, pp.210, (Summary Text)
- Publication Type: Conference Paper / Summary Text
- City: Muğla
- Country: Turkey
- Page Numbers: pp.210
- Eskisehir Osmangazi University Affiliated: Yes
Abstract
Amaç: Diabetes Mellitus (DM), kronik hiperglisemi ile karakterize sistemik bir metabolik hastalıktır ve uzun dönemde mikrovasküler ve makrovasküler komplikasyonlara yol açmaktadır. Diyabete bağlı kardiyovasküler morbidite ve mortalitenin önemli bileşenlerinden biri artmış trombotik eğilimdir. Kronik hiperglisemi; non-enzimatik protein glikasyonu, oksidatif stres artışı ve endotelyal disfonksiyon yoluyla trombosit aktivasyonunu artırmaktadır. Diyabetik bireylerde trombositlerin daha büyük ve daha reaktif olduğu, agregasyona yatkınlığın arttığı bildirilmiştir. Bu hiperreaktif trombosit fenotipi aterotrombotik olayların patogenezinde rol oynamaktadır. Tam kan sayımından elde edilen trombosit indeksleri; ortalama trombosit hacmi (MPV), trombosit dağılım genişliği (PDW), trombosit büyük hücre oranı (P-LCR) ve trombokrit (PCT); trombosit aktivasyonu hakkında dolaylı fakat pratik bilgi sunmaktadır. Özellikle MPV artışı, daha büyük ve metabolik olarak daha aktif trombosit popülasyonunu yansıtmaktadır. Glikoz kontrolünün uzun dönem göstergesi olan HbA1c ile trombosit indeksleri arasındaki ilişkiye dair çalışmalar mevcut olmakla birlikte sonuçlar tutarsızdır ve prediyabetik bireylerdeki değişiklikler yeterince aydınlatılmamıştır. Bu çalışmada, HbA1c düzeylerine göre sınıflandırılan bireylerde trombosit indekslerinin karşılaştırılması ve glisemik kontrol ile trombosit parametreleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmada, 01.11.2025 - 01.02.2026 tarihleri arasında aynı anda hemogram, hormon ve HbA1c sonuçları olan 18-100 yaş arası vitamin B12, folat, TSH, hemoglobin, eritrosit ve lökosit değerleri yaş ve cinsiyete göre belirlenmiş referans aralıkta 1479 kadın ve 922 erkek hasta sonucu retrospektif olarak değerlendirildi. Hastalar normal (HbA1c < %5,7), prediyabet (HbA1c %5,7–6,4) ve diyabet (HbA1c >= %6,5) olmak üzere 3 grup şeklinde değerlendirildi. Aynı örnekten elde edilen trombosit indeksleri MPV,PDW,P-LCR ve PCT değerlendirmeye alındı. Sürekli değişkenlerin dağılımı değerlendirildi; gruplar arası karşılaştırmalarda Kruskal–Wallis testi kullanıldı. Anlamlı bulunan parametrelerde ikili grup karşılaştırmaları Dunn testi ile yapıldı. p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Toplam 2401 hasta analiz edildi (HbA1c <5,7: n=1481; 5,7–6,4: n=500; >=6,5: n=414). Veriler medyan (Q1–Q3) olarak sunuldu. Gruplar arası karşılaştırmalarda MPV (p=0.0249), PDW (p=0.0140), P-LCR (p=0.0156) ve PLT (p=0.0296) açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptanırken, PCT açısından anlamlı fark izlenmedi (p=0.1492). Post-hoc analizlerde diyabet grubunda MPV değerleri prediyabet grubuna göre daha yüksekti. PDW ve P-LCR değerleri diyabet grubunda hem normal hem de prediyabet grubuna kıyasla daha yüksek bulundu. PLT değeri ise diyabet grubunda prediyabet grubuna göre daha düşüktü. Sonuç: HbA1c kategorilerine göre yapılan analizde diyabet grubunda MPV, PDW ve P-LCR’de sınırlı düzeyde artış, PLT’de ise prediyabet grubuna kıyasla azalma gözlenmiştir. Ancak HbA1c değeri yükseldikçe trombosit indekslerinin bireysel düzeyde düzenli bir artış/azalış gösterdiğini destekleyen anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Bu bulgular trombosit indekslerinin, klinik özellikler ve diğer risk belirteçleriyle birlikte tamamlayıcı parametreler şeklinde değerlendirilmesinin uygun olabileceğini düşündürmektedir.
Anahtar Kelimeler: Diabetes mellitus, Glisemik kontrol, HbA1c, MPV, Trombosit indeksleri