Türkiye’de Elektrik Tüketiminin Belirleyicileri: Panel Veri Analizi İle Sosyo-Ekonomik Faktörlerin İncelenmesi
I. INTERNATIONAL ROMA SCIENTIFIC RESEARCH AND INNOVATION CONGRESS , Rome, İtalya, 27 - 28 Haziran 2026, ss.1-2, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Rome
- Basıldığı Ülke: İtalya
- Sayfa Sayıları: ss.1-2
- Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Kalkınma literatüründe ülkeler arasındaki gelişme
farklılıklarının ölçülmesinde kullanılan ölçütler parasal ve parasal olmayan
olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. Dünya Bankası tarafından düzenlenen Dünya
Kalkınma Raporuna göre, parasal ölçütlere kişi başına düşen gelir ve GSYH
büyüklükleri örnek olarak verilmektedir. Parasal olmayan ölçütlere örnek olarak
da elektrik enerjisi tüketimi, kişi başına düşen bilgisayar sayısı, çimento
üretim ve tüketimi verilebilir. Elektrik tüketimi, modern ekonomilerde hem üretim faaliyetlerinin
yoğunluğunu hem de ekonomik büyümenin enerjiye dayalı yapısını yansıtan önemli
bir göstergedir. Bu nedenle, kişi başına elektrik tüketimi genellikle kalkınma
düzeyinin dolaylı bir ölçütü olarak kabul edilmektedir. Bu çerçevede, çalışmanın temel amacı, Türkiye’de kişi başına
düşen gelir, sanayinin GSYH içindeki payı, kentleşme, hanehalkı büyüklüğü ve
eğitim düzeyinin değişmesi sonucu elektrik tüketiminin nasıl değiştiğini ortaya
koymaktır. Bunun için panel dağıtılmış gecikme modeli (ARDL) yöntemi
kullanılmıştır. Bu yöntemin kullanılma nedeni, serilerin durağan olmama
koşullarına olanak vermesidir. Kullanılan veriler Türkiye İstatistik
Kurumu’ndan temin edilmiş olup, 2011-2024 dönemini kapsayan 81 il düzeyindeki
İİBS-3 düzeyindeki verilerdir. Tahmin sonuçlarına göre, beklentilerle de uyumlu
olarak, kişi başına düşen gelir, kentleşme ve ortalama eğitim seviyesi
değişkenleri kişi başına elektrik tüketimini pozitif etkilemektedir. Bu bağlamda, sonuçlar politika önerisi yapabilmek için önemli bilgiler
sunma potansiyeline sahiptir.