Ortaokul Matematik Öğretmen Adaylarının Matematiksel İletişim Yeterlikleri

Günümüz matematik eğitiminde temel matematiksel yeterliklere sahip matematik okuryazarı bireyler yetiştirilmesinin nihai bir amaç olarak benimsendiği söylenebilir. Bu kapsamda matematiksel iletişim yeterliği, akıl yürütme, modelleme ve ilişkilendirme gibi birçok temel yeterliğin anahtarı olarak ön plana çıkmaktadır. Mevcut araştırma sonuçları, matematiksel iletişim yeterliğinin öğrencilerin kavramsal anlama, problem çözme ve muhakeme becerileri ile matematik okuryazarlık performanslarının gelişimindeki rol ve önemini açıkça ortaya koymaktadır. Bu noktada matematik öğretmenleri ve öğretmen adaylarının matematiksel dil ve iletişim konularındaki bilgi ve becerileri önem kazanmaktadır. Bu araştırmada ortaokul matematik öğretmen adaylarının matematik okuryazarlık problemleri çözme sürecinde matematiksel iletişim yeterliklerini işe koşma biçimlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını matematiksel iletişim yeterliği düzeyleri bakımından farklılaşan 10 ortaokul matematik öğretmen adayı oluşturmuştur. Araştırma verileri Matematiksel İletişim Yeterliği Düzey Belirleme Formu ve Yarı- yapılandırılmış Görüşme Formu kullanılarak elde edilmiştir. Matematiksel iletişim yeterliğinin işe koşulma biçimi bağlamında farklı düzeylerdeki matematik okuryazarlık problemlerini içeren Matematiksel İletişim Yeterliği Düzey Belirleme Formu kullanılarak elde edilen veriler nicel olarak, görüşme verileri ise nitel olarak ve tümdengelimsel yaklaşım benimsenerek analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, iletişim yeterliği nispeten düşük düzey olan öğretmen adaylarının üst düzey problemlerin çözümünde, iletişim yeterliğini işe koşmada benzer güçlükler yaşadıkları görülmüştür. Bu noktada karşılaşılan temel güçlük ise problem metnindeki ifadelerin matematiksel anlamlarını ve problemin amacını matematiksel dilde açıklamak olmuştur. İletişim yeterliği nispeten üst düzey öğretmen adaylarının ise diğer katılımcılardan farklılaşan iletişimsel eylemleri ile karşılaşılmıştır. Bu katılımcılar problem metnini okuma sürecinde eş zamanlı olarak matematiksel ya da gerçek sonuca ilişkin zihinsel bir model oluşturma ve matematiksel düşünme biçimlerini yansıtacak şekilde yazılı ve sözlü açıklama sunma eylemlerini sergileyebilmişlerdir.