Hemşirelik öğrencilerine cezaevi sağlık hizmetlerini öğretmede simülasyon ve dijital öğrenme yaklaşımları: Sistematik derleme
1. Uluslararası Gazi Hemşirelik Araştırmaları Kongresi, Ankara, Türkiye, 15 - 17 Nisan 2026, ss.141, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Ankara
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.141
- Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Amaç: Cezaevi sağlık hizmetleri, tutuklu ve hükümlülerin sağlık gereksinimlerini karşılamayı amaçlayan ve özel bilgi, beceri ile etik duyarlılık gerektiren bir sağlık hizmeti alanıdır. Cezaevlerinin kapalı ve kısıtlayıcı yapısı, bireylerin fiziksel ve psikososyal sağlık sorunlarına karşı daha kırılgan hale gelmesine neden olabilmektedir. Bu nedenle cezaevi ortamında görev yapan hemşirelerin bu alana özgü sağlık sorunları, etik ilkeler ve insan hakları konusunda yeterli donanıma sahip olmaları önemlidir. Ancak güvenlik ve erişim kısıtlılıkları nedeniyle hemşirelik öğrencilerinin cezaevi ortamında klinik deneyim kazanma olanakları sınırlı olabilmektedir. Bu durum, öğrencilerin cezaevi sağlık hizmetlerine hazırlanmasında alternatif eğitim yöntemlerinin kullanılmasını gerekli kılmaktadır. Bu sistematik derlemenin amacı, hemşirelik öğrencilerine cezaevi sağlık hizmetlerinin öğretiminde simülasyon temelli eğitim uygulamalarının kullanımını ve öğrencilerin öğrenme süreçlerine etkisini incelemektir.
Gereç-Yöntem: Çalışma kapsamında literatür taraması PubMed, Scopus, Web of Science, ERIC ve Google Akademik veri tabanlarında gerçekleştirilmiştir. Tarama sonucunda toplam 430 çalışmaya ulaşılmıştır. Elde edilen çalışmaların başlık ve özetleri incelenmiş, araştırma konusu ile ilgili olmayan 384 çalışma değerlendirme dışı bırakılmıştır. Kalan çalışmalar arasında 30 tekrarlayan kayıt çıkarılmış ve 17 çalışma tam metin incelemesi için değerlendirilmiştir. Tam metin incelemesi sonrasında belirlenen dahil edilme kriterlerini karşılamayan 11 çalışma elenmiş ve sonuç olarak 6 çalışma sistematik derlemeye dahil edilmiştir. Dahil edilen çalışmalar; hemşirelik öğrencilerine yönelik, cezaevi sağlık hizmetleri veya adli/cezaevi bağlamında gerçekleştirilen simülasyon temelli eğitim uygulamalarını içeren araştırmalardan oluşmaktadır.
Bulgular: İncelenen çalışmaların deneysel ya da yarı deneysel tasarımda gerçekleştirildiği ve hemşirelik öğrencileri veya hemşirelere yönelik simülasyon temelli eğitim müdahalelerini içerdiği belirlenmiştir. Çalışmalarda yüksek ve orta gerçeklik düzeyine sahip simülasyonlar, standart hasta uygulamaları, video tabanlı simülasyonlar ve senaryo temelli eğitim yöntemlerinin kullanıldığı görülmüştür. Simülasyon senaryolarının çoğunlukla şiddet ve istismar olgularının tanınması, travmatik yaralanmaların değerlendirilmesi, adli kanıtların tanınması ve korunması, güvenli bakım uygulamaları ile profesyonel iletişim ve etik yaklaşım gibi konuları kapsadığı belirlenmiştir. Eğitim süreçlerinin genellikle ön bilgilendirme (pre-briefing), senaryo uygulaması ve yapılandırılmış çözümleme (debriefing) aşamalarından oluştuğu saptanmıştır. Çalışmaların sonuçları, simülasyon temelli eğitim uygulamalarının katılımcıların bilgi düzeyi, klinik değerlendirme ve kanıt yönetimi becerileri, iletişim ve eleştirel düşünme becerileri üzerinde olumlu etkiler sağladığını göstermektedir. Ayrıca bazı çalışmalarda simülasyon uygulamalarının öğrenme memnuniyetini ve klinik ortamlara yönelik öz güveni artırdığı rapor edilmiştir.
Sonuç: Simülasyon temelli eğitim müdahaleleri, hemşirelik öğrencilerinin ve hemşirelerin adli olguların değerlendirilmesi, güvenli bakım uygulamaları ve profesyonel iletişim becerilerini geliştirmede etkili bir yöntem olarak görünmektedir. Yüksek ve orta gerçeklik düzeyindeki simülasyonlar, öğrencilerin klinik karar verme ve eleştirel düşünme becerilerini artırmakta, öğrenme memnuniyeti ve öz güven üzerinde olumlu etkiler sağlamaktadır. Bu bulgular, hemşirelik eğitiminde simülasyon temelli yaklaşımların adli ve cezaevi bakım ortamlarına hazırlık için önemli bir eğitim stratejisi olduğunu desteklemektedir.
Anahtar Kelimeler: adli hemşirelik, cezaevi hemşireliği, hemşirelik eğitimi, simülasyon eğitimi