Çocuğun Ana Babaya Ev İşlerinde ve İş Yerinde Yardım Yükümlülüğü ve Haksız Fiil Nedeniyle Bu Yükümlülüğün Yerine Getirilememesinden Doğan Zararın Tazmini
Terazi Hukuk Dergisi, sa.235, ss.51-74, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: Sayı: 235
- Basım Tarihi: 2026
- Dergi Adı: Terazi Hukuk Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.51-74
- Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Çocuğun ana babaya ev işlerinde ve iş yerinde yardım yükümlülüğü ve haksız fiil nedeniyle bu yükümlülüğün yerine getirilememesinden doğan zararın tazmini konusu üzerinde Türk hukukunda henüz neredeyse hiç durulmamıştır. Hâlbuki bu konu özellikle Alman hukukunun güncel meselelerinden birini oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacı bu konuyu, İsviçre ve Alman hukukundaki görüşlerden ve yargı kararlarından da yararlanmak suretiyle Türk hukuku yönünden incelemek ve açıklığa kavuşturmaktır. Hukukumuzda çocuğun ana babaya yardım yükümlülüğü, ev işlerinde ve iş yerinde yardım yükümlülüğünü de kapsar. Ev halkına dâhil olup haksız fiille bedensel bütünlüğü ihlal edilen çocuğun, ana babasına yardım edememesi nedeniyle kendisinin mal varlığında ekonomik bir azalma meydana gelmez. Ancak onun yardımla yükümlü olduğu ana babasının mal varlığında bu nedenle ekonomik bir değer kaybı meydana gelir. Ana babanın, haksız fiil sonucunda malul olan çocuğun ev işlerinde ve iş yerinde yardım yükümlülüğünü yerine getirememesi nedeniyle uğradığı ekonomik kayıp, yansıma zarar niteliğindedir. Hukukumuzda yansıma zararın tazmini ise kural olarak yasaktır. Bu konuda açık bir kanuni düzenleme de bulunmadığından ana baba, çocuktan bağımsız olarak sorumlu kişiden, zararının giderilmesini isteyemez. Buna karşılık çocuk, sorumlu kişiden, üçüncü kişinin zararının tasfiyesi kapsamında ana babasının uğradığı zararın giderilmesini isteyebilir. Ana babanın zararı, kural olarak normatif ölçütlere göre belirlenir.
The child’s duty to assist parents with household chores and in the workplace, and the compensation for damages arising from the child’s inability to fulfil this duty due to a tort, has not yet been adequately addressed in Turkish law, unlike in German law. This study examines the issue in the context of Turkish law, drawing upon Swiss and German views and case law. Under Turkish law, a child’s duty to assist parents encompasses both household and workplace assistance, as well. If a child who is a household member suffers a violation of bodily integrity due to a tort and is consequently unable to assist the parents, no economic loss occurs to their own assets. However, the parents suffer an economic loss. The loss suffered by the parents due to the child’s inability to perform the duty of assistance constitutes reflection damage. Compensation for reflection damage is generally prohibited under Turkish law. In the absence of explicit statutory provisions, parents cannot claim compensation independently from the tortfeasor. Nevertheless, the child may claim from the tortfeasor compensation corresponding to the parents’ loss within the framework of liquidation of third-party damage. The parents’ loss is generally determined according to normative criteria.