Okullardaki sosyal yapı ve doğal liderlik süreçlerinin sosyal ağ teorisi perspektifinden incelenmesi: Bir durum çalışması


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞÜKRÜ HANGÜL

Danışman: İLKNUR ŞENTÜRK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Araştırmanın amacı, okulların sosyal ağlarının fotoğrafını çekmek ve sosyal ağ analizi tekniklerini kullanarak bu ağlardaki ilişki modellerini betimlemektir. Başka bir ifadeyle, öğretmenler arasındaki arkadaşlık, tavsiye ve sosyal destek ağlarının doğasını, ağlardaki ilişki modellerini ve sosyal ilişkileri şekillendiren değişkenleri ağ analizinin çeşitli formel kavram, istatistik ve görselleri yardımıyla tespit etmek ve görüşme verileri ışığında betimlemek tezin ana amacını teşkil etmektedir. Yöntem: Bu araştırma, nitel araştırma desenlerinden olan çoklu durum çalışması şeklinde tasarlanmıştır. Çalışılan üç lise, amaçlı örnekleme ile seçilmiş ve veriler görüşme yoluyla elde edilmiştir. Araştırmacı tarafından geliştirilen veri toplama aracıyla hem nicel hem nitel veriler toplanmıştır. Ağ verileri sosyal ağ analiz programları, nitel veriler de içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. Bulgular: Sosyal ağ analizi sonucunda biçimsel yapıdan farklı olan doğal arkadaşlık grupları tespit edilmiştir. Her okulun sosyal ağı farklı bir ilişki deseni çıkarsa da cinsiyet değişkeninin ağlardaki ilişkilerde belirleyici olduğu görülmüştür. Branş ve kıdem değişkenleri de benzerlik ekseninde öğretmenleri alt gruplara sevk etmiştir. Fiziksel alandaki bölünme gibi örgütsel düzenlemeler de, ilişkileri de etkilemiştir. Yanı sıra, ortak paydalara sahip öğretmenler arasındaki ilişkiler daha yoğundur. Sonuç ve Öneriler: Öğretmenler arası sosyal ilişkilerde hemcinslerin, aynı branştan olanların, hizmet süresi birbirine yakın olanların ve ortak paydaya sahip öğretmenlerin benzerliğin çekim gücüyle birbirini daha çok tercih ettiği bulunmuştur. Araştırma sonuçları, alanyazındaki çalışmaların bulgularıyla örtüşmektedir