Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Özel Eğitim Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKHAN BAYKAL
Danışman: Mine Sönmez Kartal
Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, özel eğitim alanında çalışan öğretmen ve idarecilerin geçirmiş oldukları denetim ve rehberlik süreçlerindeki deneyimlerden yola çıkarak, özel eğitim alanında denetim ve rehberlik süreci hakkındaki görüşlerini detaylı bir şekilde incelemektir. Yöntem: Nitel araştırma yaklaşımlarından fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Denetim ve rehberlik süreci geçirmiş özel eğitim alanında görev yapan 16 öğretmen ve dört idareci ile yüz yüze ya da çevrim içi uygulamalar aracılığıyla görüşmeler gerçekleştirilmiştir. İki kısımdan oluşan görüşme sorularının ilk kısmında katılımcıların kişisel bilgileri, ikinci kısımda ise denetim ve rehberlik süreci hakkındaki görüşleri öğrenilmiştir. 20 katılımcının katıldığı görüşmelerde veriler yazıya geçirilerek temalara ve alt temalara ayrılmış, betimsel olarak analiz edilmiştir. Bulgular: Gerçekleştirilen görüşmelerin sonucunda elde edilen veri dökümüne göre önce katılımcıların demografik özellikleri yorumlanmıştır. Daha sonra ise katılımcıların verdikleri cevaplara göre beş tema ve 14 alt tema oluşturulmuştur. Denetim süreci uygulamaları, denetim süreci ve denetim sürecinin kurum iklimi üzerine etkileri alt temalarına; denetmen davranışları ve özellikleri teması, öğretmen ve idarecilerin denetmenlere bakış açısı, denetmenlerin öğretmen ve idarecilere davranışları, denetmenlerin kişisel özellikleri ve yetkinlikleri alt temalarına ayrılmıştır. Denetim ve rehberlik sürecinin kattıkları teması, öğretmene ve idarecilere kattıkları, kurum içi denetimlerin kattıkları ve kurum dışı denetimlerin kattıkları olarak üç alt temaya bölünmüştür. Rehberlik süreci uygulamaları, genel süreç, özel eğitim alanında rehberlik, rehberliğe verilen önem temaları üzerinden açıklanmıştır. Denetim ve rehberlik süreci için öneriler teması, denetim ve rehberlik sürecinin sıklığı ve zamanı üzerine öneriler, denetim stili üzerine öneriler ile öğretmen ve idareciye sağlanan geribildirim üzerine öneriler adlı üç temaya ayrılmıştır. Bu 2 tema ve alt temalar, katılımcı yorum ve düşünceleri paylaşılarak açıklanmaya çalışılmıştır. Sonuç ve Öneriler: Araştırma sonunda, katılımcıların denetim ve rehberlik süreçlerinde denetime odaklanırken rehberliğe gereken önemin verilmediğini, denetmenlerin özel eğitim alanında yeterliliklerinin arttırılması gerektiğini, denetim ve rehberlik süreçlerinin dosya ve evrak denetiminden daha fazlası olması gerektiğini, denetim ve rehberlik süreçlerinin zaman ve sıklığının sistematik hale getirilerek tüm öğretmen ve idarecilerin yararlanması gerektiğini düşündükleri sonucuna ulaşılmıştır. Özel eğitim ortamlarında denetim ve rehberlik süreçlerinin daha verimli geçmesi için özel eğitim alan mezunu öğretmenlerin denetmen olması ve tüm denetmenlere özel eğitim ile ilgili eğitimlerin verilmesi önerilmektedir.