İnşikâk Suresinin Tarihsel ve Metinsel Analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ (DR), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CELALETTİN MERT
Danışman: ALİ RIZA GÜL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kur'ân'ın kendi ifadesiyle bütünüyle müteşabih olması, ayetlerin birbirine uygunluk arzetmesi ve bir ayetin başka bir ayetle desteklenmesi gibi manaları ifade etmektedir. Bu olgu Kur'ân'da geçen herhangi bir konunun, çelişkiden arınmış bir şekilde sağlam temellere oturtulması neticesine götürmektedir. Bu itibarla bir surenin içerdiği konulara bütün cihetleriyle vakıf olabilmek için o surenin müstakil olarak ele alınması bazen yeterli olmayabilir. İnşikâk suresi de içerdiği kıyamet ve ahiret gibi konular sebebiyle, insanların İslam'a tebliğ etme hususunda, Kur'an'ın kullandığı üslubu ve indiği dönemdeki muhataba bıraktığı etkiyi görmeleri açısından önem arzetmektedir. Bu noktada surenin içerdiği konuların diğer sure ve ayetlerle birlikte değerlendirilmesi ve bu doğrultuda tarihsel ve metinsel analizinin yapılması gerekmektedir. Bu düşünceyi esas alarak başlanılan çalışmanın birinci bölümünde İnşikâk suresi, genel özellikleri itibariyle tanımlanmıştır. Surenin adı ve Mushaftaki yeri belirtildikten sonra tarihi arka planı analiz edilip nüzul sebebi araştırılmıştır. Bu bağlamda surenin hedefi ve mesajları tespit edilmiştir. Yine bu bölümde sure dil ve dilin zenginlikleri olan tenasüb, insicam, belagat ve kıraat yönleriyle incelenmiş, üslubu hakkında bilgiler verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise surenin içerdiği konular tespit edilip başlıklar halinde sınıflandırılmıştır. Bu konular klasik ve modern dönem müfessirlerinin yorumları doğrultusunda bütünlük oluşturacak şekilde işlenmeye çalışılmıştır. Araştırmamızın sonunda müşriklerin hal ve hareketlerinin surenin inmesine doğrudan etki ettiği anlaşılmıştır. Surenin anlatım tarzının Kur'ân'ın kendine has olan üslubunu yansıttığı görülmüştür. Surenin ana gövdesini oluşturan kıyamet ve ahiret gibi konuların, Kur'ân'ın geneline uygunluk arzettiği tespit edilmiştir.